ಏತಿ - ಹಾಸ: ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿ

ಏತಿ - ಹಾಸ: ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿ

ಕರ್ತೃ - ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ

ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡಾಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಪರ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿ ಅವರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ: ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತಿಗಳು. ಇವರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು.

ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಧೋರಣೆ: ಇವರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವೈಚಾರಿಕ, ಬಂಡಾಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಬರಹಗಾರರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆ, ಜಾತೀಯತೆ, ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು ಇವರ ಕಾವ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಡಂಬನೆ: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಣುವಂತೆ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಪಟತನವನ್ನು ಇವರು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಿಡಂಬನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರಮದ ಗೌರವ: ಇವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ, ದುಡಿಯುವ ವರ್ಗದ ಪರವಾದ ಒಲವು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದುಡಿಮೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಕಾಯಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಇವರು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಪ್ರಜ್ಞೆ: ಕೃತಕ ಜಾತಿ-ಮತಗಳ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು, ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ 'ವಿಶ್ವಮಾನವ' ಆಶಯ ಹಾಗೂ ಜೀವಪರ ಕಾಳಜಿ ಇವರ ಕವಿತೆಗಳ ಅಂತಃಸತ್ವವಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶ:

'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವಾಗ, ಕವಿ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೋಗಲಾಡಿತನವನ್ನು ಸೀಳಿ ನೋಡಿ, ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತನೆಯ ಕವಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಕವಿತೆಯ ತಿರುಳು

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಗಳನ್ನು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಕವಿತೆ 'ಏತಿ-ಹಾಸ'.

ಮನುಷ್ಯನು ಜಾತಿ-ಮತಗಳ ಸಂಕೋಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ದುಡಿಮೆಯನ್ನೇ ಧರ್ಮವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಜೀವಪರ ಕಾಳಜಿಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವಪಥದತ್ತ ಸಾಗಬೇಕೆಂಬ ಉದಾತ್ತ ಆಶಯವನ್ನು ಕವಿ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರು ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ:

ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ನಡೆದುಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲ; ಅದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಹುಸಿ ನಂಬಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ. ಕವಿ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರು ಇದನ್ನು 'ಏತಿ-ಹಾಸ' (ಏನಿದು ಹಾಸ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಡಂಬನೆಯ ಇತಿಹಾಸ?) ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ.

೧. ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ: ಹಳೆಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯೆಂದು ಹೇಳಿ ಮೂಕ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಮತ್ತು ಸೋಮರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆಯ ನಾಟಕವಾಡುವುದು ಕೇವಲ ನಯವಂಚನೆಯಷ್ಟೇ. ಇದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಶೋಷಣೆ.

೨. ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಯಜಮಾನಿಕೆ: ಜೀವ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮನುಷ್ಯ, ಇಂದು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆಯೇ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮನುಷ್ಯ, ನಂತರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದನು. ಆದರೆ ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜಾತಿ, ಮತ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದ್ವೇಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

೩. ಭಯದ ಸೃಷ್ಟಿ: ಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ದೇವರು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವುದು ಶೋಷಣೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಧ ಜನರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತಿಹಾಸವು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಾಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವುದನ್ನು ಕವಿ 'ವಿಡಂಬನೆ'ಯ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

೪. ಜೀವನದ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಆಶಯ: ಯಾರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿಯುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ದುಡಿದು ತಿನ್ನುವುದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಧರ್ಮ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಹುಸಿ ನಂಬಿಕೆಗಳು ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜವು ಇಂದು ಮತ್ತೆ "ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ" ಎಂಬ ವಿಶ್ವ ಪಥದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ಮನುಷ್ಯ ಧರ್ಮದ ಸಂಕೋಲೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ, ಜೀವಪರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಈ ಕವಿತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ: ಈ ಕವಿತೆಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ ನೋಡಿ, ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ.

ಪ್ರಬಂಧ ರೂಪದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

 ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಡಂಬನೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಆಶಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಸವಿವರವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.

ಪೀಠಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈಚಾರಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಕವಿತೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಕವಿ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರ 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದುಬಂದಿರುವ ಹಿಂಸೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ವಿಡಂಬಿಸುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ರಾಜರ ವಿಜಯದ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ 'ಏನಿದು ಹಾಸ್ಯ?' ಅಥವಾ ವಿಡಂಬನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ನಯವಂಚನೆ: ಕವಿತೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಕವಿಯ ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬ ನೆಪ ಒಡ್ಡಿ ಜೀವಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸೋಮರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆಯ ನಾಟಕವಾಡುವುದು ಕೇವಲ ನಯವಂಚನೆಯಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ. ಇದು ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಶೋಷಣೆಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾನವನ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಯಜಮಾನಿಕೆಯ ಮನೋಭಾವ: ಜೀವ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮಾನವನು, ಇಂದು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆಯೇ ತನ್ನ ಯಜಮಾನಿಕೆಯನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ಮನುಷ್ಯ, ನಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದನು. ಆದರೆ ಆತ ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಶಾಂತಿ-ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಬದಲು ಜಾತಿ, ಮತ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡನು. ಈ ಕೃತಕ ಗೋಡೆಗಳೇ ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವು ಎಂದು ಕವಿ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಯದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ವಿಡಂಬನೆ: ಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ದೇವರು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆಂಬ ಭಯವನ್ನು ಮುಗ್ಧ ಜನರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವುದೇ ಶೋಷಕರ ಮುಖ್ಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕವಿ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸವು ಇಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿಂಸೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಾಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ, ಕೇವಲ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಅಥವಾ ಶೋಷಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿರುವುದನ್ನು ಕವಿ 'ವಿಡಂಬನೆ'ಯ ಮೂಲಕ ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.

ದುಡಿಮೆಯೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜೀವಪರ ಆಶಯ: ಯಾರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ದುಡಿದು ತಿನ್ನುವುದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಹುಸಿ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಶೋಷಣೆಯ ತಂತ್ರಗಳು ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವೊಂದನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಜವು ಇಂದು ಮತ್ತೆ "ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ" ಎಂಬ ವಿಶ್ವ ಪಥದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತೀಯತೆಯ ಸಂಕೋಲೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ, ವಿಶ್ವಮಾನವ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಹಾಗೂ ಜೀವಪರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಕವಿತೆಯ ಮುಖ್ಯ संदेशವಾಗಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ ನೋಡಿ, ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಸತ್ವಯುತ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ತಡೆದು, ಶ್ರಮದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರು ಈ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿ ರೂಪದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು 

೧. ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಿರಿ: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಔಚಿತ್ಯ

ಉತ್ತರ: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ಇತಿಹಾಸ' ಎಂದರೆ ನಡೆದುಬಂದ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು. ಆದರೆ ಕವಿ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರು ಇದನ್ನು 'ಏತಿ-ಹಾಸ' (ಏನಿದು ಹಾಸ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಡಂಬನೆಯ ಇತಿಹಾಸ?) ಎಂಬ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜೀವಹಿಂಸೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಇತಿಹಾಸವು ವೈಭವೀಕರಿಸಿದೆ ಅಥವಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿದೆ. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆಯ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಾ, ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಧರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದು ಕೇವಲ ನಯವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಶೋಷಕರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಅಣಕಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕವಿತೆಗೆ 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

 ೨. ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಿರಿ: ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆ

ಉತ್ತರ: ಕವಿ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಳೆಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಪಟ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವುದು ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಒಂದೆಡೆ ಸೋಮರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆಯ ನಾಟಕವಾಡುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಸೋಗಲಾಡಿತನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ದೇವರು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ಮುಗ್ಧ ಜನರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಶೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಕೃತಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕವಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ.

೩. ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಿರಿ: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯ ಆಶಯ (ವಿಶ್ವ ಪಥ)

ಉತ್ತರ: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯು ಕೇವಲ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾತ್ತವಾದ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಆಶಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೀವ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜಾತಿ, ಮತ, ಧರ್ಮಗಳ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು kattಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ಮಾನವನಿಗೆ ಕವಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಯಾರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿ ದುಡಿಯುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ಆ ದುಡಿಮೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹುಸಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜವು ಜಾತೀಯತೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಸಂಕೋಲೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, "ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ" ಎಂಬ ವಿಶ್ವ ಪಥದ (ವಿಶ್ವಮಾನವ ತತ್ತ್ವದ) ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಮನುಷ್ಯನು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಕರುಣೆ ಹಾಗೂ ಜೀವಪರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಈ ಕವಿತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಎರಡು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು 

ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಕವಿ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೇನು?

ಉತ್ತರ: ಕವಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ನಡೆದುಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲ; ಅದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಹಿಂಸೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹುಸಿ ನಂಬಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅರ್ಥವೇನು?

ಉತ್ತರ: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಎಂದರೆ 'ಏನಿದು ಹಾಸ್ಯ' ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದುಬಂದ ಶೋಷಣೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿಡಂಬನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುವುದು ಎಂದರ್ಥ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಹಳೆಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ?

ಉತ್ತರ: ಹಳೆಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯೆಂದು ಹೇಳಿ ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಯಾವ ನಯವಂಚನೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ?

ಉತ್ತರ: ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯೆಂದು ಹೇಳಿ ಮೂಕ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಮತ್ತು ಸೋಮರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆಯ ನಾಟಕವಾಡುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಕೇವಲ ನಯವಂಚನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಮನುಷ್ಯನು ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಎಂತಹ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡನು?

ಉತ್ತರ: ಜೀವ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಮನುಷ್ಯನು, ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜಾತಿ, ಮತ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳ ಕೃತಕ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದ್ವೇಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೬: ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಶೋಷಕರು ಬಿತ್ತುವ ಭಯ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ದೇವರು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ಶೋಷಕರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧ ಜನರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೭: ಇತಿಹಾಸವು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಾಗ ಏನು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? 

ಉತ್ತರ: ಇತಿಹಾಸವು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಾಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿದೆ ಎಂದು ಕವಿ ವಿಡಂಬನೆಯ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೮: ಎಂತಹ ಜನರಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಹುಸಿ ನಂಬಿಕೆಗಳು ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ?

ಉತ್ತರ: ಯಾರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ಆ ದುಡಿದು ತಿನ್ನುವುದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಯಾವುದೇ ಹುಸಿ ನಂಬಿಕೆಗಳು ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೯: ಸಮಾಜವು ಇಂದು ಯಾವ ಪಥದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ?

ಉತ್ತರ: ಸಮಾಜವು ಇಂದು ಜಾತಿ-ಮತಗಳ ಬೇಧವನ್ನು ಮರೆತು "ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ" ಎಂಬ ಉದಾತ್ತವಾದ ವಿಶ್ವ ಪಥದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಬೇಕಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೧೦: 'ಏತಿ-ಹಾಸ' ಕವಿತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವೇನು?

 ಉತ್ತರ: ಮನುಷ್ಯನು ಧರ್ಮದ ಸಂಕೋಲೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ತೊರೆದು, ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಜೀವಪರ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಈ ಕವಿತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.