ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್

    ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ (೧೯೩೮-೨೦೧೯) ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಧೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಕೇವಲ ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಚಿಂತಕರಾಗಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ.

ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ ನಾಟಕಗಳ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ 

ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು.

ಪ್ರಮುಖ ನಾಟಕಗಳು

ಯಯಾತಿ (೧೯೬೧): ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ನಾಟಕ. ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 'ಜವಾಬ್ದಾರಿ' ಮತ್ತು 'ಹಕ್ಕು'ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 ತುಘಲಕ್ (೧೯೬೪): ಇದು ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಖ್ಯಾತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ. ಮಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ ಎಂಬ ರಾಜನ ಆದರ್ಶವಾದ ಮತ್ತು ವಿಫಲತೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಅಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.

 ಹಯವದನ (೧೯೭೧): ಅಪೂರ್ಣತೆಯ ಹುಡುಕಾಟದ ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಕಥೆಯಾದ 'ಬೇತಾಳ ಪಂಚವಿಂಶತಿ'ಯ ಎಳೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು 'ಭಾಗವತ'ನ ಪಾತ್ರ ಗಮನಾರ್ಹ.

 ನಾಗಮಂಡಲ (೧೯೮೮): ಜಾನಪದ ಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ಈ ನಾಟಕವು ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

 ತಲೆದಂಡ (೧೯೯೦): ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ನಾಟಕ. ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಇದು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

 ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ (೧೯೯೪): ಮಹಾಭಾರತದ 'ರೈಭ್ಯ-ಯವಕ್ರೀತ' ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು

ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ:

 ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೮): ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ.

 ಪದ್ಮಶ್ರೀ (೧೯೭೪) ಮತ್ತು ಪದ್ಮಭೂಷಣ (೧೯೯೨).

 ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

 ಕಾಳಿದಾಸ ಸಮ್ಮಾನ್.

ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರ

ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು.

ನಟನೆ: 'ವಂಶವೃಕ್ಷ', 'ನಿಶಾಂತ್', 'ಮಂಥನ್' ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸರಣಿ 'ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್'ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಿರ್ದೇಶನ: 'ವಂಶವೃಕ್ಷ', 'ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೇ', 'ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ' ಮತ್ತು 'ಉತ್ಸವ್' (ಹಿಂದಿ).

ಅವರ ಶೈಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ

ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ (Stagecraft) ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ಅವರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಭಾರತೀಯ ದೇಶೀಯ ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದರು. ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಇವರ ನಾಟಕಗಳ ಜೀವಾಳ.

 ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ ನಾಟಕಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶೆ 

1. ಯಯಾತಿ: ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ನಾಟಕವಾದ 'ಯಯಾತಿ'** (೧೯೬೧), ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪುರಾಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸದೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಅತೃಪ್ತಿ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಂಘರ್ಷದ ಆಧುನಿಕ ರೂಪಕವನ್ನಾಗಿ ಬದಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ:

ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು:

 ಯಯಾತಿ: ಹಸ್ತಿನಾವತಿಯ ರಾಜ.

 ದೇವಯಾನಿ: ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಮಗಳು, ಯಯಾತಿಯ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ.

 ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ: ಅಸುರ ರಾಜ ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು, ದೇವಯಾನಿಯ ದಾಸಿಯಾಗಿ ಬರುವವಳು.

 ಪುರು: ಯಯಾತಿಯ ಕಿರಿಯ ಮಗ.

 ಚಿತ್ರಲೇಖೆ: ಪುರುವಿನ ಪತ್ನಿ (ಇದು ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪಾತ್ರ).

ನಾಟಕದ ಕಥಾವಸ್ತು:

ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಶಾಪ:

ರಾಜ ಯಯಾತಿಯು ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಕೆಯ ದಾಸಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಮೇಲೆ ಮೋಹಗೊಂಡು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ದ್ರೋಹದ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ದೇವಯಾನಿಯ ತಂದೆ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರು ಕೋಪಗೊಂಡು, ಯಯಾತಿಗೆ "ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲೇ ಮುಪ್ಪನ್ನು (ಮುಪ್ಪು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ) ಹೊಂದುವಂತೆ" ಶಾಪ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಯೌವನದ ಬದಲಾವಣೆ:

ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಪ್ಪನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಯಯಾತಿ ದಿಕ್ಕೇತೋಚದಂತಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಬೇಡಿದಾಗ, ಅವರು "ನಿನ್ನ ಮುಪ್ಪನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಿನಗೆ ತಾರುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಯಾರಾದರೂ ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರೆ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಯುವಕನಾಗಬಹುದು" ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಗನ ತ್ಯಾಗ:

ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಯಾರಿಗೂ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಬೇಡವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಪುರು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ ಅಥವಾ ಕರ್ತವ್ಯದ ಭಾವನೆಯಿಂದ ತನ್ನ ತಾರುಣ್ಯವನ್ನು ತಂದೆಗೆ ನೀಡಿ, ತಾನು ಮುಪ್ಪನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಚಿತ್ರಲೇಖೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷ:

ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ಪುರುವಿನ ಪತ್ನಿ ಚಿತ್ರಲೇಖೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪುರು ವೃದ್ಧನಾದಾಗ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಪತಿ ಈಗ ವೃದ್ಧ, ಆದರೆ ಮಾವ (ಯಯಾತಿ) ತನ್ನ ಪತಿಯ ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದು ಈಗ ಯುವಕ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅರಿವು:

ಚಿತ್ರಲೇಖೆಯು ಯಯಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಪತಿಯ ಯೌವನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡ ಯಯಾತಿಯ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಅವಳು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಅವಮಾನ ತಾಳಲಾರದೆ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಚಿತ್ರಲೇಖೆಯ ಸಾವು ಯಯಾತಿಯ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸುತ್ತದೆ. ಅತೃಪ್ತ ಕಾಮನೆಗಳ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತುವುದು ವ್ಯರ್ಥ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ ಯಯಾತಿ, ಪುರುವಿಗೆ ಅವನ ಯೌವನವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ, ತಾನು ಮುಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ.

ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶಗಳು:

 ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬದುಕನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಾಟಕ ಎತ್ತುತ್ತದೆ.

ಅತೃಪ್ತ ಕಾಮನೆ: ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆ ಆಸೆಗಳು ಇತರರ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾರ್ನಾಡ್ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ (Existentialism): ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗೆ ತಾನೇ ಹೊಣೆಗಾರ ಎಂಬ ತತ್ವ ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಯಯಾತಿ ನಾಟಕವು ಪುರಾಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ  'ಯಯಾತಿ' ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು 

ನಾಟಕದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. 

ಪಾತ್ರಗಳ ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:

 1. ಯಯಾತಿ: ಕೇವಲ ಹಸ್ತಿನಾವತಿಯ ರಾಜನಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಾನವನ ಅತೃಪ್ತ ಕಾಮನೆಗಳ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಪ್ರತೀಕ. ತನ್ನ ತಾರುಣ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಂತ ಮಗನನ್ನೇ ಬಲಿಪಶು ಮಾಡುವ ಇವನ ನಿರ್ಧಾರ ನಾಟಕದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇವನು ಹೊಂದುವ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ನಾಟಕದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

 2. ದೇವಯಾನಿ:  ಅಹಂಕಾರಿ ಮತ್ತು ಯಯಾತಿಯ ಪತ್ನಿ. ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಮಗಳಾದ್ದರಿಂದ ತನಗಿರುವ ಅಧಿಕಾರದ ಅರಿವು ಅವಳಿಗಿದೆ. ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಗೆತನ ಮತ್ತು ಯಯಾತಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶಯವೇ ಅವಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಅವಳ ಕೋಪವೇ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

 3. ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ:  ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ವಿಧಿಯಾಟದಿಂದ ದಾಸಿಯಾಗಿ ದೇವಯಾನಿಯ ಜೊತೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ. ಯಯಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ದೇವಯಾನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಪಾತ್ರವು ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಹದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

 ಪುರು: ಪಿತೃವಾಕ್ಯ ಪರಿಪಾಲಕ, ಆದರ್ಶ ಮಗ. ಆದರೆ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅವನ ತ್ಯಾಗವು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಹತಾಶೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅವನು ಯೌವನದಲ್ಲೇ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ದುರಂತ ಪಾತ್ರ.

ಚಿತ್ರಲೇಖೆ: ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ. ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೇ ಈಕೆ. ಪುರುವಿನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಅವಳು ಕೇವಲ ಅಸಹಾಯಕಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪತಿಯ ಯೌವನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡ ಮಾವನನ್ನು (ಯಯಾತಿ) ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ (ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ) ಯಯಾತಿಯ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಆಧುನಿಕ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆಯ ಸಂಕೇತ.

ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವೇ 'ಯಯಾತಿ' ನಾಟಕವನ್ನು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಕೃತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.