ಕಗ್ಗ 13.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ 'ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ'ದ ಈ ೧೩ನೇ ಪದ್ಯವು ಮಾನವನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರುಷನ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರ ಲಾಲಸೆಯುಳ್ಳ ಮಾನವನ ಅಹಂಕಾರ, ಸುಳ್ಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ವ್ಯರ್ಥತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಪುರುಷ ಸ್ವತಂತ್ರೆಯ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯದೇನು? ।
ಧರಣಿಗನುದಿನದ ರಕ್ತಾಭಿಷೇಚನೆಯೆ? ॥
ಕರವಾಲವನು ಪುಷ್ಪಸರವೆಂದು ಸೆಳೆದಾಡೆ ।
ಪರಿಮಳವ ಸೂಸುವುದೆ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೩ ॥
ಈ ಕಗ್ಗದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು:
ಭಾವ: "ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ, ನನ್ನ ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳಬಲ್ಲೆ" ಎಂಬ ಮಾನವನ ಅಹಂಕಾರದ ಪರಮ ಗುರಿ ಅಥವಾ ಸಾಧನೆ ಏನಾಗಿದೆ? ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಕ್ತದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದೇ
ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ, ಹಿಂಸೆ, ಮಾರಣಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದೇ ಅವನ ಸಾಧನೆಯೇ? ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಹೂವಿನ ಹಾರವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಿದರೆ ಅದರಿಂದ ಸುಗಂಧ ಅಥವಾ ಪರಿಮಳ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಕತ್ತಿಯಿಂದ ರಕ್ತವೇ ಹೊರತು ಪರಿಮಳ ಬರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ
"ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸದು"
ಮಾನವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹೂಮಾಲೆಯೆಂದು ಭ್ರಮಿಸಿ ಆಟವಾಡುವ ಮೂರ್ಖತನವನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕತ್ತಿ ಸದಾ ರಕ್ತವನ್ನೇ ಹರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಹೂವಿನಂತೆ ಪರಿಮಳ ಬೀರದು. ಅಂದರೆ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ನೆಮ್ಮದಿ, ಕಲ್ಯಾಣ ಅಥವಾ ಪರಮಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಡಿವಿಜಿಯವರು ಈ ಕಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಹಗಳ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕಗ್ಗ 14.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಮುಕ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಮಾನವನ ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಬೇಧ-ಭಾವಗಳನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದೆ ಗಗನವ ಕಾಣುತೊಂದೆ ನೆಲವನು ತುಳಿಯು ।
ತೊಂದೆ ಧಾನ್ಯವನುಣ್ಣುತೊಂದೆ ನೀರ್ಗುಡಿದು ॥
ಒಂದೆ ಗಾಳಿಯನುಸಿರ್ವ ನರಜಾತಿಯೊಳಗೆಂತು ।
ಬಂದುದೀ ವೈಷಮ್ಯ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೪ ॥
ಕಗ್ಗದ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನೋಡುವುದು ಒಂದೇ ಆಕಾಶವನ್ನು, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬದುಕಲು ತುಳಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು. ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಆಹಾರವನ್ನು ಉಣ್ಣುತ್ತೇವೆ, ಬಾಯಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದೇ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತೇವೆ. ಬದುಕಲು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಉಸಿರಾಡುವುದು ಒಂದೇ ಗಾಳಿಯನ್ನು. ಹಾಗಿರುವಾಗ, ಒಂದೇ ಸಮಾನವಾದ 'ಮಾನವ ಜಾತಿ'ಯೊಳಗೆ ಈ ಜಗಳ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಮೇಲು-ಕೀಳು ಎಂಬ ವೈಷಮ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವು? ಎಂದು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರು ವಿಷಾದದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ:
ಪ್ರಕೃತಿಯು ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಆಹಾರ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಾಗ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಕುಚಿತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಜಾತಿ, ಮತ, ಧರ್ಮ, ಬಡವ-ಬಲ್ಲಿದ ಎಂಬ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೃತಕ ವೈಷಮ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆತು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕಗ್ಗ ನಮಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಗ್ಗ 15.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಕಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು.
ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಡಿವಿಜಿಯವರು ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಳೆಯ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಳಿಸಿಹೋಗಿವೆ ಮಾಸಿ ।
ಸುಳಿದಿಲ್ಲವಾವ ಹೊಸ ದರ್ಶನದ ಹೊಳಪುಂ ॥
ಪಳಗಿದ್ದ ಮನೆ ಬಿದ್ದ ಕುಂಟ ಕುರುಡನ ತೆರದಿ ।
ತಳಮಳಿಸುತಿದೆ ಲೋಕ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೫ ॥
ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಅರ್ಥ:
ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧ ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆಗಳು ಇಂದು ಮಾಸಿಹೋಗಿವೆ, ಅಂದರೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳೇನೋ ಹೋದವು, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸತ್ಚಿಂತನೆ ಅಥವಾ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಅಥವಾ ದರ್ಶನದ ಬೆಳಕು ಇನ್ನೂ ಮೂಡಿಬಂದಿಲ್ಲ. ತಾನು ನಟಾಡಿಕೊಂಡು, ಇದ್ದ ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಬಿದ್ದು ಅಥವಾ ಇದ್ದ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು , ಕಣ್ಣೂ ಕಾಣದ ಕಾಲೂ ನಡೆಯದ ಒಬ್ಬ ಅಸಹಾಯಕ ವೃದ್ಧ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಹೇಗೆ ಕಂಗಾಲಾಗುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದಿನ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಹಳೆಯ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಹೊಸ ದಾರಿಯೂ ಸಿಗದೆ ದಿಕ್ಕುತೋಚದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಳಮಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಕಗ್ಗದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ:
ಡಿವಿಜಿಯವರು ಇದನ್ನು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆದಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗಕ್ಕೆ ಇದು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆ ಹಳೆಯ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಆದರೂ, ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಯೂ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ, ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಡೀ ಸಮಾಜವೇ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ತಳಮಳದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಗ್ಗ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಗ್ಗ 16.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಕಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂದಿಗ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಈ ಕಗ್ಗ.
ಇಳೆಯ ಬಿಟ್ಟಿನ್ನು ಮೆತ್ತಲುಮೈದದ ಪ್ರೇತ ।
ವಲೆವಂತೆ ಲೋಕ ತಲ್ಲಣಿಸುತಿಹುದಿಂದು ॥
ಹಳೆಧರ್ಮ ಸತ್ತಿಹುದು ಹೊಸಧರ್ಮ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ
ತಳಮಳಕೆ ಕಡೆಯೆಂದೊ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೬ ॥
ಇದರ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ
ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊರೆದ ಮೇಲೂ, ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊಸದೊಂದು ಶರೀರ ಸಿಗದೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವ ಪ್ರೇತದಂತೆ ಇವತ್ತಿನ ಇಡೀ ಲೋಕವು ದಿಕ್ಕು ತೋಚದೆ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತಿದೆ, ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ—ನಮ್ಮನ್ನು ಸಾಕಿ ಸಲಹಿದ್ದ, ನೆಮ್ಮದಿ ತಂದಿತ್ತ **ಹಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳು (ನಿಯಮಗಳು) ಈಗಾಗಲೇ ಸತ್ತುಹೋಗಿವೆ ಅಥವಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ದೀಪವಾಗಬಲ್ಲ ಯೋಗ್ಯವಾದ 'ಹೊಸ ಧರ್ಮ' ಅಥವಾ ಹೊಸದೊಂದು ಜೀವನತತ್ವ ಇನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯದೂ ಇಲ್ಲದ, ಹೊಸದೂ ಸಿಗದ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಮಾನವನ ಒಳಗಣ್ಣಿನ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಎಂದು? ಮುಕ್ತಿ ಎಂದು? ಎಂದು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶೇಷ ಚಿಂತನೆ:
ಈ ಕಗ್ಗವು ಕೇವಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳು ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹಾಗಂತ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸಲು ಸರಿಯಾದ ನೈತಿಕ ದಾರಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುವ ಮನುಕುಲದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಡಿ.ವಿ.ಜಿಯವರು ಅತಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ
