ಜ್ಞಾನದ ಹಣತೆ: ಬದುಕು, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುಸಂಧಾನ ಅಧ್ಯಾಯ ೩: ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ಮಯ

ಜ್ಞಾನದ ಹಣತೆ: ಬದುಕು, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುಸಂಧಾನ

ಅಧ್ಯಾಯ ೩: ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ಮಯ

ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ ಕೇವಲ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಧ್ಯಮವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಅಡಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಷ್ಟೋ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ನಮಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಹಿಂದಿರುವ 'ಧ್ವನಿ ವಿಜ್ಞಾನ'ವನ್ನು (Phonetics) ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

೧. ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜೋಡಣೆ

ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಂಜನಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು' (ಕ ಇಂದ ಮ ವರೆಗೆ) ನಾವು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಐದು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ (ಕ-ವರ್ಗ, ಚ-ವರ್ಗ, ಟ-ವರ್ಗ, ತ-ವರ್ಗ, ಪ-ವರ್ಗ) ಹಂಚಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾ ವಿಜ್ಞಾನ (Human Anatomy) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ!

ನಮ್ಮ ಬಾಯಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಗಾಳಿ ಹೊರಬರುವಾಗ, ಧ್ವನಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನು ನಾಲಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

  ಕ-ವರ್ಗ (ಕ, ಖ, ಗ, ಘ, ಙ): ಇವುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂಭಾಗ ಗಂಟಲನ್ನು (Contour) ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು 'ಕಂಠ್ಯ' ಧ್ವನಿಗಳು.

 ಚ-ವರ್ಗ (ಚ, ಛ, ಜ, ಝ, ಞ): ಇವುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ ನಾಲಿಗೆ ಅಂಗಳದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು (Palate) ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು 'ತಾಲವ್ಯ' ಧ್ವನಿಗಳು.

 ಟ-ವರ್ಗ (ಟ, ಠ, ಡ, ಢ, ಣ): ನಾಲಿಗೆಯ ಮುಂಭಾಗ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮಡಚಿಕೊಂಡು ಅನ್ನನಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇವು 'ಮೂರ್ಧನ್ಯ' ಧ್ವನಿಗಳು.

 ತ-ವರ್ಗ (ತ, ಥ, ದ, ಧ, ನ): ನಾಲಿಗೆಯ ಮುಂಭಾಗ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿಯೇ ತೀರಬೇಕು! ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇವುಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕಷ್ಟ. ಇವು 'ದಂತ್ಯ' ಧ್ವನಿಗಳು.

 ಪ-ವರ್ಗ (ಪ, ಫ, ಬ, ಭ, ಮ): ಇವುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಎರಡು ತುಟಿಗಳು (Lips) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಮುಟ್ಟಲೇಬೇಕು. ಇವು 'ಓಷ್ಠ್ಯ' ಧ್ವನಿಗಳು.

ಬಾಯಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದ (ಗಂಟಲಿನಿಂದ) ಆರಂಭವಾಗಿ ತುಟಿಯವರೆಗೆ ಬರುವ ಗಾಳಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ನೋಡಿ! ಇದು ಇಂದಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೋಡಿಂಗ್‌ಗಿಂತಲೂ ನಿಖರವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ.

೨. ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಪ್ರಾಣ

ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ವಾಚನ ಮಾಡುವಾಗ ಏರಿಳಿತಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಏರಿಳಿತಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ವ್ಯಂಜನಗಳಲ್ಲಿರುವ 'ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ' ಮತ್ತು 'ಮಹಾಪ್ರಾಣ' ಅಕ್ಷರಗಳು. ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಗಾಳಿಯ (Air pressure) ಪ್ರಮಾಣ!

 ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ (ಕ, ಗ, ಚ, ಜ...): ಕಡಿಮೆ ಉಸಿರಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳು.

 ಮಹಾಪ್ರಾಣ (ಖ, ಘ, ಛ, ಝ...): ಹೆಚ್ಚು ಉಸಿರನ್ನು (ಪ್ರಾಣವಾಯುವನ್ನು) ಒತ್ತಿ ಹೊರಹಾಕುವ ಅಕ್ಷರಗಳು.

ನಾವು ಮಹಾಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಕದಲಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾಳಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಆಟ! ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೀರರಸ ಅಥವಾ ರೌದ್ರರಸವನ್ನು ತರಬೇಕಾದರೆ ಕವಿಗಳು ಮಹಾಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕರುಣಾರಸಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಗಳು ಒಗ್ಗುತ್ತವೆ.

೩. ಅನುನಾಸಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ನಾದ

ಮೂಗಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸುವ 'ಙ, ಞ, ಣ, ನ, ಮ' ಎಂಬ ಅಕ್ಷರಗಳು ಭಾಷೆಗೆ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನಾದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಧ್ವನಿ ತರಂಗಗಳು ಮೂಗಿನ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ (Nasal Cavity) ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಕಂಪನ (Resonance) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಂಪನವನ್ನು ನಮ್ಮ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಉಪಸಂಹಾರ:

ಕನ್ನಡ ಕೇವಲ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟದ ವಿಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಂತ ಕಲೆ. ಭಾಷೆಯ ಈ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದಿದಾಗ, ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಜ್ಞಾನದ ಆಳ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ವರ್ಣಮಾಲೆಯೇ ಜ್ಞಾನದ ದೊಡ್ಡ ಹಣತೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಇದೇ ರೀತಿಯ ಉಚಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೋಟ್ಸ್, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲು ನಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಇಂದೇ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ:

ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಚಾನೆಲ್ ಸೇರಿ:

https://whatsapp.com/channel/0029VbDKvq87tkj9v0bkoO1W