ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ಯಾವ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು ಹೇಳಿದರೇನು?' ಕವಿತೆಯು ಕನ್ನಡ ವೈಚಾರಿಕ ಕಾವ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಕವನದ ಆಳವಾದ ಆಶಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ಯಾವ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು ಹೇಳಿದರೇನು?': ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ವಿಮರ್ಶೆ

ಪೀಠಿಕೆ: ವೈಚಾರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಯುಗಪ್ರವರ್ತಕ ಕವಿ ಕುವೆಂಪು (ಕೆ.ವಿ. ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) ಅವರು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿ ಕವಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಜಡತ್ವವನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ವೈಚಾರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವು ಮೌಢ್ಯ, ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ 'ಯಾವ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು ಹೇಳಿದರೇನು?' ಕವನವು, ಮಾನವನ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವನ್ನು ಮಲಗಿಸಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ ಅಂಧ ನಿಯಮಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ದಂಗೆಯಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಿಗಿಂತ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಜೀವ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ಸಾರುವ ಈ ಕವಿತೆ, 'ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ'ದ ಮುನ್ನುಡಿಯಂತಿದೆ.

ಮುಖ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಕವನದ ಆಶಯ ಮತ್ತು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಒಳನೋಟಗಳು

1. ಅಂತರಾತ್ಮದ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ

ಕವನದ ಮೊದಲ ಭಾಗವು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು (Autonomy) ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮನು ಅಥವಾ ಋಷಿಗಳು ಬರೆದಿಟ್ಟ ನಿಯಮಗಳು ಇಂದಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯುಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಲಾರವು ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು.

"ನಿನಗೆ ನೀನೇ ಮನು, ನಿನ್ನ ವಿವೇಕವೇ ನಿನಗೆ ದಾರಿ ತೋರುವ ಋಷಿ" ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲೂ ಇರುವ ಜ್ಞಾನದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ನಿಯಮಗಳು ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಗಳು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಾರದು. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮದ ಧ್ವನಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯದ ದರ್ಶನ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವನ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

2. ಜೀವಕಾರುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವದ ಮುಖಾಮುಖಿ

ಕವಿತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ತಲ್ಲಣ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಪೀಠಿಕೆ ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಸರಳ ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಯುತ ತರ್ಕ.

ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ: ಬಾಯಾರಿದವನಿಗೆ ನೀರು ಕೊಡುವುದು, ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುವುದು ಸಹಜ ಮಾನವ ಸಹಜ ಗುಣ. ಇದಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಹುಡುಕುವುದು ಮೂರ್ಖತನ.

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕ್ರೂರತೆ: ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ಪಂಚಮ (ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ) ಮಗುವಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸುವಂತಿದೆ. ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆಯ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವದ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಸಾಯಲು ಬಿಡುವುದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ಅದು ಅಪ್ಪಟ ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೌರ್ಯ. ಜೀವ ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಡಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

3. ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ನಿರಾಕರಣೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯ

ಸಮಾಜವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನರಕದ ಭಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ಆಸೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ಕಲ್ಪಿತ ಲೋಕಗಳ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಡೆದು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

"ಅದರಿಂದ ನರಕ ಬಂದರೂ ಬರಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗ ತಪ್ಪಿದರೂ ಹೋಗಲಿ, ಮಾನವೀಯತೆಯೇ ಮುಖ್ಯ."

ಒಂದು ವೇಳೆ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರೆ, ಅಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ 'ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯ'ವನ್ನು (Moral Courage) ಕವಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವರ್ಗ-ನರಕಗಳು ಎಲ್ಲೋ ಹೊರಗಿಲ್ಲ, ಅವು ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟತನದಲ್ಲೇ ಇವೆ ಎಂಬ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

4. ಋಷಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಧರ್ಮ

ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಳೆಯ ಋಷಿಗಳೂ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ರಕ್ತಮಾಂಸಗಳಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಬರೆದ ನಿಯಮಗಳು ಆ ಕಾಲದ ದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು (Contextual). ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಬಟ್ಟೆ ಇಂದು ನಮಗೆ ಹೇಗೋ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳೂ ಇಂದಿಗೆ ಸರಿ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ 'ಹೃದಯ ಧರ್ಮ'ವೇ ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೂತ್ರವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಆಶಯ.

ಕವನದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು

ನೇರ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶೈಲಿ: ಕವಿತೆಯು ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜದ ಮೌಢ್ಯದ ನೆತ್ತಿಗೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ನೇರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. 'ಹೇಳಿದರೇನು?', 'ಸಮ್ಮತವೇ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಶೈಲಿಯು ಓದುಗನನ್ನು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತೀಕಗಳ ಬಳಕೆ: 'ಪಂಚಮ ಮಗು', 'ಕೆರೆ', 'ಮಡಿ', 'ಬ್ರಹ್ಮತ್ವ' ಮುಂತಾದ ಪದಗಳು ಕೇವಲ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಕ್ರೂರ ವಾಸ್ತವದ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ.

ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಧ್ವನಿ: ಕವನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳು ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನ ಕಾರುಣ್ಯದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಮುಕ್ತಾಯ: ಕವನದ ಇಂದಿನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ

ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ಕವನವನ್ನು ಬರೆದು ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಇದು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಿದ್ದರೂ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೇ ಧರ್ಮ ಎಂದು ನಂಬಿರುವ ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿಗೆ, "ಅಂತರಾತ್ಮದ ಧ್ವನಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮದ ನಿಧಿ" ಎಂಬ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಮಾತು ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 'ಯಾವ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು ಹೇಳಿದರೇನು?' ಕವಿತೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸನಾತನ ಜಡತ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಅವನನ್ನು 'ವಿಶ್ವಮಾನವ'ನನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿಜಯಗೀತೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ:

https://youtu.be/jkbyLS91Vs0?si=3IjIsLWQDyZiSJLc