ಭಾಷೆಯೆಂದರೇನು? - ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಆಳವಾದ ನೋಟ.

 ಭಾಷೆಯೆಂದರೇನು? - ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಆಳವಾದ ನೋಟ.

ಮಾನವನಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಗಮ್ಯ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಭಾಷೆ' ಮೊದಲನೆಯದು. ಭಾಷೆಯೆಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸೂತ್ರರೂಪದ, ಖಚಿತವಾದ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾದ ಉತ್ತರವೊಂದನ್ನು ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಸಾಹಸದ ಕೆಲಸ. ಭಾಷೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದಿವೆ, ಆದರೆ ಯಾವುವೂ ಭಾಷೆಯ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬರು, "ಭಾಷೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವುದೆಂದರೆ ಮರದ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದಂತೆ!" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರರ್ಥ, ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಥಕವೇ ಸರಿ. ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಸೆಣಸಾಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟವೋ, ಭಾಷೆಯ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಅಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಕರ. ಆದರೂ, ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಿರಂತರ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಭಾಷೆಯ ಹೊರಮೈ ಮತ್ತು ದರ್ಶನವನ್ನು ಸೂತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದರ ಆಂತರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದು, ಭಾಷೆಯೊಂದು 'ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ' ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಅನೇಕರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು

ಭಾಷೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಹಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ:

 ಪ್ಲೇಟೋ: "ಧ್ವನಿ ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧನವೇ ಭಾಷೆ."

 ಹೆಸ್ವೀಟ್: "ಪದಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದೇ ಭಾಷೆ."

 ಐಸ್ಲರ್ (Eisler): "ಆತ್ಮವಿರುವ (ಮನಸ್ಸಿರುವ) ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯ ಅನುಭವಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಭಾಷೆ."

ಸನ್ನೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳು ಮಾನವನ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಅವು ಧ್ವನಿ ಸಂಕೇತಗಳ ಭಾಷೆಯಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೂಗು ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನ ಸನ್ನೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ 'ಉಚ್ಚರಿತ ಧ್ವನಿ ಸಂಕೇತಗಳ ಭಾಷೆ' ಅತೀವ ಸಂಕೀರ್ಣವೂ, ಸಮರ್ಥವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದೇ ಅಂಶ ಮಾನವನನ್ನು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಭಾಷೆಯು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ (System)

ಮಾರ್ಟಿ (Marty) ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾಷೆ ನಮ್ಮ ಅಂತರಾಳದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿತ ಧ್ವನಿಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮಹಾನ್ ಸಾಧನ. ಆದರೆ ಭಾಷೆ ಕೇವಲ ಧ್ವನಿಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 'ಸತ್ಯ' ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅದಲುಬದಲಿಸಿದರೆ ಅರ್ಥವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಾಷೆ ಒಂದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಭಾಷೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ ಒಂದು ಘಟನೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಮನೋಗತವನ್ನು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಭಾಷೆಯೆಂಬ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಆಧುನಿಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಮತ

ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಸ್ಟುರ್ಟ್‌ವೆಂಟ್, ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಗರ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ:

 1. ಸ್ಟುರ್ಟ್‌ವೆಂಟ್: "ಒಂದು ಸಮಾಜದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ (ಇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾದ) ಧ್ವನಿ ಸಂಕೇತಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಭಾಷೆ."

 2. ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಗರ್: "ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೂಹದ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಮೌಖಿಕ ಧ್ವನಿ ಸಂಕೇತಗಳ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಭಾಷೆ."

ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ಭಾಷೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ:

 1. ಭಾಷೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ (System).

 ಭಾಷೆ ಉಚ್ಚರಿತ ಧ್ವನಿ ಸಂಕೇತಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

 ಭಾಷೆ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ (Arbitrary) ಧ್ವನಿ ಸಂಕೇತಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

 ಭಾಷೆ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಕಾರದ ಸಾಧನ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭಾಷೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪಕರಣವಲ್ಲ; ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ, ಸಮಾಜವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಒಂದು ಜೀವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.