ಡಿವಿಜಿಯವರ 'ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ': ಹೊಸಗನ್ನಡ ಅನುವಾದ
ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಪದ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಭಾವಾರ್ಥ:
ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ವಿಶ್ವಾದಿ ಮೂಲ ಮಾಯಾಲೋಲ ।
ದೇವ ಸರ್ವೇಶ ಪರಬೊಮ್ಮನೆಂದು ಜನಂ ॥
ಆವುದನು ಕಾಣದೊಡಮಳ್ತಿಯಿಂ ನಂಬಿಹುದೊ ।
ಆ ವಿಚಿತ್ರಕೆ ನಮಿಸೊ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧ ॥
ಡಿವಿಜಿಯವರ 'ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ'ದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮೊದಲ ಪದ್ಯವಿದು. ಈ ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಹೀಗಿದೆ:
ಭಾವಾರ್ಥ
ಲೋಕದ ಜನರು ಯಾರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿಮೂಲ, ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನು, ಮಹಾಮಾಯಾವಿ, ದೇವದೇವ ಹಾಗೂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೋ... ಯಾರನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಂಬಿದ್ದಾರೋ... ಆ ಅಪರಿಚಿತ, ಅದ್ಭುತ ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರ ಶಕ್ತಿಗೆ (ಭಗವಂತನಿಗೆ) ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಿಸು, ಓ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.
ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
ಈ ಜಗತ್ತೆಂಬ ಮಾಯೆಯಾಟವನ್ನು ಆಡಿಸುವ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಆ ಪರಮಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಅಂತರಾಳದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ನಂಬಿದ್ದಾನೆ. ಆ ನಿಗೂಢ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಶಕ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರ ಸಂದೇಶ.
ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ಮಂಗಳಾಚರಣೆ ಪದ್ಯವು ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆ.
ಜೀವ ಜಡರೂಪ ಪ್ರಪಂಚವನದಾವುದೋ।
ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಮೊಳನೆರೆದುಮಿಹುದಂತೆ॥
ಭಾವಕೊಳಪಡದಂತೆ ಅಳತೆಗಳವಡದಂತೆ।
ಆ ವಿಶೇಷಕೆ ನಮಿಸೊ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೨ ॥
ಡಿ.ವಿ.ಜಿಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ಎರಡನೇ ಪದ್ಯವು ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅದರಾಚೆಗಿನ ಆ ಪರಮ ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ದೈವೀ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥ ಹೀಗಿದೆ:
ಜೀವವಿರುವ (ಚೇತನ) ಮತ್ತು ಜೀವವಿಲ್ಲದ (ಜಡ) ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು (ವ್ಯಾಪಿಸಿ), ಒಳಗೂ ಕೂಡ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದೆಯಂತೆ. ಆ ಶಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಲೌಕಿಕ ಯೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಾವುದೇ ತರ್ಕ, ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಅಳತೆಗೋಲುಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ನಿಗೂಢ, ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಿಸು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಡಿವಿಜಿ.
ಭಾವಾರ್ಥ
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೂಪಗಳಿವೆ: ಒಂದು, ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಮನುಷ್ಯರು. ಅಥವಾ ಜೀವ ರೂಪ; ಇನ್ನೊಂದು ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು, ಗಾಳಿಯಂತಹ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳು. ಇದು ಜಡ ರೂಪ. ಡಿವಿಜಿಯವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಈ ಇಡೀ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದಲೂ ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಒಂದು ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿ ಆವರಿಸಿದೆ.
ಆ ಶಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ಅಳತೆಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ತೂಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ "ಆ ವಿಶೇಷ". ವಿಜ್ಞಾನ ಅದಕ್ಕೆ 'ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ' ಎನ್ನಬಹುದು, ಧರ್ಮ ಅದಕ್ಕೆ 'ದೇವರು' ಎನ್ನಬಹುದು. ರೂಪ-ಹೆಸರು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಮಹಾನ್ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಶರಣಾಗುವುದಷ್ಟೇ ಮನುಷ್ಯನಾದವನು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಡಿವಿಜಿ ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇಹುದೊ ಇಲ್ಲವೊ ತಿಳಿಯಗೊಡದೊಂದು ವಸ್ತು ನಿಜ।
ಮಹಿಮೆಯಿಂ ಜಗವಾಗಿ ಜೀವವೇಷದಲಿ ॥
ವಿಹರಿಪುದದೊಳ್ಳಿತೆಂಬುದು ನಿಸದವಾದೊಡಾ ।
ಗಹನ ತತ್ತ್ವಕೆ ಶರಣೊ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೩ ॥
ಡಿ.ವಿ.ಜಿಯವರ ‘ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ’ದ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮೂರನೆಯ ಪದ್ಯವಿದು. ಈ ಕಗ್ಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಆ ಭಗವಂತ ಅಥವಾ ಪರಮ ಸತ್ಯ (ಪರಬ್ರಹ್ಮ) ಎನ್ನುವುದು ಇದೆಯೋ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯದ ಒಂದು ನಿಗೂಢ ವಸ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ‘ನಿಜ’ (ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯ). ಅದೇ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಳಗೆ ‘ಜೀವ’ ಎಂಬ ವೇಷವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದೆ (ಆಟವಾಡುತ್ತಿದೆ). ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಜೀವಿಯಾಗಿ ಆ ತತ್ತ್ವ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಲೀಲೆ ಅಥವಾ ಆಟವು ಒಳ್ಳೆಯದೇ (ಮಂಗಳಕರವೇ) ಎಂಬುದು ‘ನಿಸದ’ (ನಿಜ/ಸತ್ಯ) ಎಂದಾದರೆ, ಆ ಗಹನವಾದ (ಆಳವಾದ) ಪರಮ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಶರಣಾಗತಿ – ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಡಿವಿಜಿ.
ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ
ಡಿವಿಜಿಯವರು ಈ ಕಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವದ ಸಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಆ ಭಗವಂತ ಎಲ್ಲೋ ಇಲ್ಲ, ಅವನೇ ಜಗತ್ತಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಜೀವನೇ ಆ ಭಗವಂತನ ವೇಷ. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಶಕ್ತಿ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮದಾದರೆ, ಆ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ಶರಣಾಗುವುದೊಂದೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇರುವ ಮಾರ್ಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಗ್ಗದ ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಮುತ್ತುಗಳು ಜೀವನದ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ದಾರಿದೀಪ.
ಏನು ಜೀವನದರ್ಥ? ಏನು ಪ್ರಪಂಚಾರ್ಥ? ।
ಏನು ಜೀವಪ್ರಪಂಚಗಳ ಸಂಬಂಧ? ॥
ಕಾಣದಿಲ್ಲಿರ್ಪುದೇನಾನುಮುಂಟೆ? ಅದೇನು? ।
ಜ್ಞಾನಪ್ರಮಾಣವೇಂ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೪ ॥
ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಪದ್ಯವು ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೂಲಭೂತ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಡಕಾಡುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇವಲ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲವನ್ನು ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.
ಈ ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ 'ಜೀವನ'ದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವೇನು? ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಈ ವಿಸ್ತಾರವಾದ 'ಪ್ರಪಂಚ'ದ (ಸೃಷ್ಟಿಯ) ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ ಏನು? ನಾವು ಏಕೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಈ ಜಗತ್ತು ಏಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದು. ಈ ಮನುಷ್ಯ ಜೀವಕ್ಕೂ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯ ಚೇತನಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೂ ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಇರುವ ಕೊಂಡಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧ ಎಂಥದ್ದು? ನಾವು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೇ? ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ, ಬುದ್ಧಿಗೆ ನಿಲುಕುವ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಆಚೆಗೆ, ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸದ ಮತ್ತಾವುದೋ ನಿಗೂಢ ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವ ತತ್ವ ಯಾವುದು? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿಯಲು ನಮಗಿರುವ 'ಜ್ಞಾನ'ದ ಮಿತಿ ಎಷ್ಟು? ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿ, ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ನೀಡುವ ಜ್ಞಾನವು ಈ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಲುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾನದಂಡವಾದರೂ ಯಾವುದು?
ಸಾರಾಂಶ:
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಪರಮ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೆದುರು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪ್ರಕೃತಿ-ಪುರುಷರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಜ್ಞಾನದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಖಚಿತವಾದ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದೇ ಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದೇವರೆಂಬುದದೇನು ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯ ಗವಿಯೆ? ।
ನಾವರಿಯಲಾರದೆಲ್ಲದರೊಟ್ಟು ಹೆಸರೆ? ॥
ಕಾವನೊರ್ವನಿರಲ್ಕೆ ಜಗದ ಕಥಯೇಕಿಂತು? ।
ಸಾವು ಹುಟ್ಟುಗಳೆನು? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೫ ॥
ಡಿ.ವಿ.ಜಿಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮುಕ್ತಕವಿದು. ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ದೇವರೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಜಗದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಈ ಕಗ್ಗ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿಸುವ, ನಂಬುವ 'ದೇವರು' ಎನ್ನುವುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ಒಂದು ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯ ಗುಹೆಯೇ? ಅಂದರೆ, ಭೇದಿಸಲಾಗದ ಕತ್ತಲಾವರಿಸಿದ ರಹಸ್ಯವೇ?ಅಥವಾ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ, ನಾವು ಅರಿಯಲಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಅಜ್ಞಾತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ನಾವೇ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಹೆಸರೇ 'ದೇವರು'? ಒಂದು ವೇಳೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಾಯುವ, ರಕ್ಷಿಸುವ ಒಬ್ಬ ರಕ್ಷಕ (ದೇವರು) ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದಾದರೆ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕಥೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತಿ ಏಕಿಷ್ಟು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದೆ? ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏಕಿಷ್ಟು ನೋವು, ಅನ್ಯಾಯ, ಕಷ್ಟಗಳು ತುಂಬಿವೆ? ಹಾಗಾದರೆ ಈ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳ ರಹಸ್ಯವಾದರೂ ಏನು?
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ಈ ಮುಕ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಿಜ್ಞಾಸುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ದೇವರು ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನ ಅಜ್ಞಾನದ ಬಂಡವಾಳವೇ ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಶಕ್ತಿಯೇ? ಲೋಕ ರಕ್ಷಕನೊಬ್ಬನಿದ್ದರೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಕಷ್ಟ-ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳು ಏಕಿರಬೇಕು? ಹುಟ್ಟು-ಸಾವುಗಳ ಚಕ್ರದ ಅರ್ಥವೇನು? ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಓದುಗನನ್ನು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗೆ ಆಸ್ಪದ ಕೊಡದೆ, ಪರಮ ಸತ್ಯದ ಹುಡುಕಾಟದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಡಿವಿಜಿ ಇಲ್ಲಿ ತೆರೆದು ತೋರಿದ್ದಾರೆ.
ಒಗಟೆಯೇನೀ ಸೃಷ್ಟಿ? ಬಾಳಿನರ್ಥವದೇನು? ।
ಬಗೆದು ಬಿಡಿಸುವರಾರು ಸೊಜಿಗವನಿದನು? ॥
ಜಗವ ನಿರವಿಸಿದ ಕೈಯೊದಾದೊಡೇಕಿಂತು ।
ಬಗೆಬಗೆಯ ಜೀವಗತಿ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೬ ॥
ಡಿ. ವಿ. ಜಿಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ಮುಕ್ತಕವು ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ, ನಿಗೂಢವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಸರಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಈ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಜಗತ್ತು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಒಗಟೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಜೀವನದ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಏನು? ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು (ಸೊಜಿಗವನ್ನು) ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವವರು ಯಾರು? ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕೈ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಹೀಗೇಕೆ?
ವಿಧವಿಧವಾದ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವನದ ದಾರಿಗಳು (ಸುಖ-ದುಃಖಗಳು) ಏಕಿರಬೇಕು?
ಭಾವಾರ್ಥ:
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ಈ ಮುಕ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
1. ಸೃಷ್ಟಿ ಒಂದು ಒಗಟು: ಕಣ್ಣೆದುರು ಕಾಣುವ ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಒಗಟಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳು—ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಅರ್ಥವೇನು ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಈ ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವವರು ಯಾರು? ಎಂಬ ಹಂಬಲ ಇಲ್ಲಿದೆ.
2. ಒಂದೇ ಮೂಲ, ಭಿನ್ನ ದಾರಿಗಳು: ಈ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಭಗವಂತ ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಾಗ, ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ತರಹ ಏಕಿದೆ? ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಸುಖ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ದುಃಖ; ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಸಿರಿತನ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಗೆ ಬಡತನ; ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜೀವಿಗಳು, ಅವುಗಳದ್ದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಬದುಕು. ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಒಬ್ಬನೇ ಆದಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರ ಜೀವಗತಿ (ಜೀವನದ ಹಾದಿ) ಒಂದೇ ತರ ಇರಬೇಕಿತ್ತಲ್ಲವೇ? ಆದರೆ ಹೀಗೇಕೆ ತಾರತಮ್ಯ ಅಥವಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇದೆ?
ಸಾರಾಂಶ:
ಮಾನವನ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ಬಡಿತಟ್ಟುವ ಕವಿತೆ ಇದು. ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಬದುಕಿನ ಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಕವಿ ವಿಸ್ಮಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದ ಈ ಬದುಕಿನ ಒಗಟನ್ನು "ಮಂಕುತಿಮ್ಮ"ನ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಬದುಕಿಗಾರ್ ನಾಯಕರು, ಏಕನೊ ಅನೇಕರೋ? ।
ವಿಧಿಯೊ ಪೌರುಷವೊ ಧರುಮವೊ ಅಂಧಬಲವೋ? ॥
ಕುದುರುವುದೆಂತು ಈಯವ್ಯವಸ್ಥ್ರೆಯ ಪಾಡು? ।
ಅದಿಗುದಿಯೆ ಗತಿಯೇನೋ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೭ ॥
ಡಿವಿಜಿಯವರ ‘ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ’ದ ಈ ೭ನೇ ಪದ್ಯವು ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ, ನಿಗೂಢವಾದ ಗೊಂದಲವೊಂದನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯ ಆಟವನ್ನು ಕುರಿತು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನೇ ಚುಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಈ ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ನಾಯಕರು ಯಾರು? ಆ ಸೂತ್ರಧಾರಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದಾನೋ ಅಥವಾ ಹಲವರಿದ್ದಾರೋ? ಬದುಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಹಣೆಬರಹವೇ (ವಿಧಿ)? ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನವೇ (ಪೌರುಷವೇ)? ಜಗತ್ತಿನ ನೈತಿಕ ನಿಯಮವೇ (ಧರ್ಮವೇ)? ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕುರುಡು ಶಕ್ತಿಯೇ (ಅಂಧಬಲವೇ)? ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮವಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಬದುಕಿನ ಗೊಂದಲಮಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದಿಗಾದರೂ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ (ಸ್ಥಿರತೆಗೆ) ಬರುವುದೇ ಹೇಗೆ? ಹೀಗೆ ಸದಾ ಗೊಂದಲ, ಆತಂಕ ಹಾಗೂ ಒಳಗಿನ ತಳಮಳದಲ್ಲೇ (ಅದಿಗುದಿ) ಬೇಯುತ್ತಿರುವುದೇ ನಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಗತಿಯೇ?
ಭಾವಾರ್ಥದ ಆಳ:
ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಆದರೆ ಗೊಂದಲಮಯವಾದ ರಂಗಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆಯವರಿಗೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಬಹುದು, ಶ್ರಮ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಸೋಲಾಗಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ಬದುಕನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಯಾರು?
1. ವಿಧಿ: ಎಲ್ಲವೂ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿರುವ ಹಣೆಬರಹದ ಆಟವೇ?
2. ಪೌರುಷ: ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬುದ್ಧಿ, ಕಷ್ಟಪಡುವ ಛಲವೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟವರೆಲ್ಲರೂ ಏಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ?
3. ಧರ್ಮ: ನಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯ-ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಸುವ ನೈತಿಕ ನಿಯಮವೇ ಬದುಕಿನ ಸೂತ್ರಧಾರಿಯೇ?
4. ಅಂಧಬಲ: ಅಥವಾ ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮವೇ ಇಲ್ಲವೇ? ಎಲ್ಲವೂ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಕುರುಡು ಶಕ್ತಿಯ ಆಟವೇ?
ಈ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ಈ 'ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯನ್ನು ಕಂಡು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಳಮಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆತಂಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಅದಿಗುದಿ). ಕವಿಯು ಈ ಪದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಸಹಜವಾದ ಈ ಅಂತರಂಗದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ನಿರಾಶಾವಾದವಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಜಿಜ್ಞಾಸು ಮನಸ್ಸೊಂದು ಪಡುವ ಹಂಬಲವಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಮವೊಂದು ಲಕ್ಷ್ಯವೊಂದುಂಟೇನು ಸೃಷ್ಟಿಯಲಿ? ।
ಭ್ರಮಿಪುದೇನಾಗಾಗ ಕರ್ತೃವಿನ ಮನಸು? ॥
ಮಮತೆಯುಳ್ಳವನಾತನಾದೊಡೀ ಜೀವಗಳು ।
ಶ್ರಮಪಡುವುವೇಕಿಂತು? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೮ ॥
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ೮ನೇ ಪದ್ಯವು ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಹಸ್ಯ, ಭಗವಂತನ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ದುಃಖದ ನಡುವಿನ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ರಮ (System/Order) ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಗುರಿ (Goal/Purpose) ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಕರ್ತೃವಿನ (ದೇವರ ಪ್ರಕೃತಿಯ) ಮನಸ್ಸು ಆಗಾಗ ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆಯೇ? (ಸ್ಥಿರತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತದೆಯೇ?) ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ, ಮಮತೆ ಉಳ್ಳವನೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅವನದೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಈ ಜೀವಗಳು (ಮನುಷ್ಯರು ಸೇರಿದಂತೆ) ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಕಷ್ಟ, ನೋವು ಮತ್ತು ಶ್ರಮವನ್ನು ಪಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು?
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
ಈ ಕಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಸನಾತನ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆಸ್ತಿಕರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇವರು ದಯಾಮಯಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಲಹುವವನು. ಆದರೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಟಿಯು ಅನುಭವಿಸುವ ದುಃಖ, ಸಾವು, ನೋವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮೂಡುವ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ ಧ್ವನಿಸಿದ್ದಾರೆ:
೧. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಜಗತ್ತು ಒಂದು ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿದೆಯೇ? ದೇವರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ತಪ್ಪುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆಯೇ?
೨. ಕಾರುಣ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಸಂಶಯ: ದೇವರು ತಾಯಿಯಂತೆ ಮಮತೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದರೆ, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಜೀವಿಗಳು ದಿನನಿತ್ಯ ಹಸಿವು, ರೋಗ, ಬಡತನ, ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಗಳಿಂದ ನರಳುವುದನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೆ ಸಹಿಸುತ್ತಾನೆ?
ಇದು ಕೇವಲ ದೇವರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕರಗುವ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬನ ಅಂತರಂಗದ ಮಥನವಾಗಿದೆ.
ಈ ಪದ್ಯದ ಕುರಿತು ಯಾವುದಾದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ ಅಥವಾ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಬೇಕೇ, ಅಥವಾ ಕಗ್ಗದ ಮುಂದಿನ ಪದ್ಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಬೇಕೇ?
ಕಗ್ಗ 1:
ಡಿವಿಜಿಯವರ 'ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ'ದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮೊದಲ ಪದ್ಯವಿದು. ಈ ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಹೀಗಿದೆ:
ಭಾವಾರ್ಥ
ಲೋಕದ ಜನರು ಯಾರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿಮೂಲ, ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನು, ಮಹಾಮಾಯಾವಿ, ದೇವದೇವ ಹಾಗೂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೋ... ಯಾರನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಂಬಿದ್ದಾರೋ... ಆ ಅಪರಿಚಿತ, ಅದ್ಭುತ ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರ ಶಕ್ತಿಗೆ (ಭಗವಂತನಿಗೆ) ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಿಸು, ಓ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.
### ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
* ವಿಶ್ವಾದಿ ಮೂಲ: ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣನಾದವನು.
* ಮಾಯಾಲೋಲ: ಈ ಜಗತ್ತೆಂಬ ಮಾಯೆಯಾಟವನ್ನು ಆಡಿಸುವವನು.
* ನಂಬಿಕೆ: ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಆ ಪರಮಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಅಂತರಾಳದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ನಂಬಿದ್ದಾನೆ.
* ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವ: ಆ ನಿಗೂಢ ಬ್ರಹ್ಂಡದ ಶಕ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರ ಸಂದೇಶ.
ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ಮಂಗಳಾಚರಣೆ ಪದ್ಯವು ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆ.
(ಗಮನಿಸಿ: ನೀವು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಪ್ ಲಿಂಕ್ ಹಳೆಯದಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಕಗ್ಗದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ ಮಾತ್ರ ಸದಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ಯ.)
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ (ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ) ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ಎರಡನೇ ಪದ್ಯವು ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅದರಾಚೆಗಿನ ಆ ಪರಮ ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ದೈವೀ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥ ಹೀಗಿದೆ:
### ಕಗ್ಗದ ಪದವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ
* ಜೀವ ಜಡರೂಪ ಪ್ರಪಂಚವನದಾವುದೋ: ಜೀವವಿರುವ (ಚೇತನ) ಮತ್ತು ಜೀವವಿಲ್ಲದ (ಜಡ) ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯು...
* ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಮೊಳನೆರೆದುಮಿಹುದಂತೆ: ಹೊರಗಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು (ವ್ಯಾಪಿಸಿ), ಒಳಗೂ ಕೂಡ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದೆಯಂತೆ.
* ಭಾವಕೊಳಪಡದಂತೆ: ಆ ಶಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಲೌಕಿಕ ಯೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ.
* ಅಳತೆಗಳವಡದಂತೆ: ಯಾವುದೇ ತರ್ಕ, ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಅಳತೆಗೋಲುಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
* ಆ ವಿಶೇಷಕೆ ನಮಿಸೊ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ: ಅಂತಹ ನಿಗೂಢ, ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು विशेषವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಿಸು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.
### ಭಾವಾರ್ಥ
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೂಪಗಳಿವೆ: ಒಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಮನುಷ್ಯರು (ಜೀವ ರೂಪ); ಇನ್ನೊಂದು ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು, ಗಾಳಿಯಂತಹ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳು (ಜಡ ರೂಪ). ಡಿವಿಜಿಯವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಈ ಇಡೀ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದಲೂ ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಒಂದು अगೋಚರ ಶಕ್ತಿ ಆವರಿಸಿದೆ.
ಆ ಶಕ್ತಿ ಎಂತಹುದು? ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ಅಳತೆಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ತೂಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ "ಆ ವಿಶೇಷ". ವಿಜ್ಞಾನ ಅದಕ್ಕೆ 'ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ' ಎನ್ನಬಹುದು, ಧರ್ಮ ಅದಕ್ಕೆ 'ದೇವರು' ಎನ್ನಬಹುದು. ರೂಪ-ಹೆಸರು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಮಹಾನ್ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಶರಣಾಗುವುದಷ್ಟೇ ಮನುಷ್ಯನಾದವನು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಡಿವಿಜಿ ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ (ಡಿವಿಜಿ) ಅವರ ‘ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ’ದ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪದ್ಯವೊಂದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ. ಇದು ಕಗ್ಗದ ೩ನೇ ಪದ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಪದ್ಯದ ಸಾರಾಂಶ ಇಲ್ಲಿದೆ:
### ಪದ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥ
* ಇಹುದೊ ಇಲ್ಲವೊ ತಿಳಿಯಗೊಡದೊಂದು ವಸ್ತು ನಿಜ
> ಆ ಭಗವಂತ ಅಥವಾ ಪರಮ ಸತ್ಯ (ಪರಬ್ರಹ್ಮ) ಎನ್ನುವುದು ಇದೆಯೋ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯದ ಒಂದು ನಿಗೂಢ ವಸ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ‘ನಿಜ’ (ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯ).
>
* ಮಹಿಮೆಯಿಂ ಜಗವಾಗಿ ಜೀವವೇಷದಲಿ ವಿಹರಿಪುದ
> ಅದೇ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಳಗೆ ‘ಜೀವ’ ಎಂಬ ವೇಷವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದೆ (ಆಟವಾಡುತ್ತಿದೆ).
>
* ದೊಳ್ಳಿತೆಂಬುದು ನಿಸದವಾದೊಡಾ ಗಹನ ತತ್ತ್ವಕೆ ಶರಣೊ
> ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಜೀವಿಯಾಗಿ ಆ ತತ್ತ್ವ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಲೀಲೆ ಅಥವಾ ಆಟವು ಒಳ್ಳೆಯದೇ (ಮಂಗಳಕರವೇ) ಎಂಬುದು ‘ನಿಸದ’ (ನಿಜ/ಸತ್ಯ) ಎಂದಾದರೆ, ಆ ಗಹನವಾದ (ಆಳವಾದ) ಪರಮ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಶರಣಾಗತಿ – ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.
>
### ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ
ಡಿವಿಜಿಯವರು ಈ ಕಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವದ ಸಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಆ ಭಗವಂತ ಎಲ್ಲೋ ಇಲ್ಲ, ಅವನೇ ಜಗತ್ತಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಜೀವನೇ ಆ ಭಗವಂತನ ವೇಷ. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಶಕ್ತಿ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮದಾದರೆ, ಆ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ಶರಣಾಗುವುದೊಂದೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇರುವ ಮಾರ್ಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಗ್ಗದ ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಮುತ್ತುಗಳು ಜೀವನದ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ದಾರಿದೀಪ. ಡಿವಿಜಿಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಬೇರೆ ಪದ್ಯಗಳಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ!
ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಪದ್ಯವು ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೂಲಭೂತ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಡಕಾಡುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇವಲ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲವನ್ನು ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.
ಈ ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
### ಪದ್ಯದ साಲುಗಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
* ಏನು ಜೀವನದರ್ಥ? ಏನು ಪ್ರಪಂಚಾರ್ಥ?
> ಭಾವಾರ್ಥ: ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ 'ಜೀವನ'ದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವೇನು? ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಈ ವಿಸ್ತಾರವಾದ 'ಪ್ರಪಂಚ'ದ (ಸೃಷ್ಟಿಯ) ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ ಏನು? ನಾವು ಏಕೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಈ ಜಗತ್ತು ಏಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದು.
>
* ಏನು ಜೀವಪ್ರಪಂಚಗಳ ಸಂಬಂಧ?
> ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ಜೀವಕ್ಕೂ (ಮನುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಚೇತನ) ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೂ (ಜಗತ್ತು ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿ) ಇರುವ ಕೊಂಡಿ ಅಥವಾ संबंध ಎಂಥದ್ದು? ನಾವು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೇ?
>
* ಕಾಣದಿಲ್ಲಿರ್ಪುದೇನಾನುಮುಂಟೆ? ಅದೇನು?
> ಭಾವಾರ್ಥ: ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ, ಬುದ್ಧಿಗೆ ನಿಲುಕುವ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಆಚೆಗೆ, ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸದ ಮತ್ತಾವುದೋ ನಿಗೂಢ ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆಯೆ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವ ತತ್ವ ಯಾವುದು?
>
* ಜ್ಞಾನಪ್ರಮಾಣವೇಂ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ
> ಭಾವಾರ್ಥ: ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿಯಲು ನಮಗಿರುವ 'ಜ್ಞಾನ'ದ ಮಿತಿ ಎಷ್ಟು? ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿ, ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ನೀಡುವ ಜ್ಞಾನವು ಈ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಲುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾನದಂಡವಾದರೂ ಯಾವುದು?
ಸಾರಾಂಶ:
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಪರಮ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೆದುರು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪ್ರಕೃತಿ-ಪುರುಷರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಜ್ಞಾನದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಖಚಿತವಾದ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದೇ ಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ (ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ) ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮುಕ್ತಕವಿದು. ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ದೇವರೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಜಗದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಈ ಕಗ್ಗ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಕಗ್ಗದ ಭಾವಾರ್ಥ:
* ದೇವರೆಂಬುದದೇನು ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯ ಗವಿಯೆ?
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿಸುವ, ನಂಬುವ 'ದೇವರು' ಎನ್ನುವುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ಒಂದು ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯ ಗುಹೆಯೇ? ಅಂದರೆ, ಭೇದಿಸಲಾಗದ ಕತ್ತಲಾವರಿಸಿದ ರಹಸ್ಯವೇ?
* ನಾವರಿಯಲಾರದೆಲ್ಲದರೊಟ್ಟು ಹೆಸರೆ?
ಅಥವಾ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ, ನಾವು ಅರಿಯಲಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಅಜ್ಞಾತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ನಾವೇ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಹೆಸರೇ 'ದೇವರು'?
* ಕಾವನೊರ್ವನಿರಲ್ಕೆ ಜಗದ ಕಥಯೇಕಿಂತು?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಾಯುವ, ರಕ್ಷಿಸುವ ಒಬ್ಬ ರಕ್ಷಕ (ದೇವರು) ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದಾದರೆ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕಥೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತಿ ಏಕಿಷ್ಟು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದೆ? ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏಕಿಷ್ಟು ನೋವು, ಅನ್ಯಾಯ, ಕಷ್ಟಗಳು ತುಂಬಿವೆ?
*ಸಾವು ಹುಟ್ಟುಗಳೆನು? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ
ಹಾಗಾದರೆ ಈ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳ ರಹಸ್ಯವಾದರೂ ಏನು?
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ಈ ಮುಕ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಿಜ್ಞಾಸುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಏನು ಭೈರವಲೀಲೆಯೀ ವಿಶ್ವವಿಭ್ರಮಣೆ ।
ಏನು ಭೂತಗ್ರಾಮನರ್ತನೊನ್ಮಾದ ॥
ಏನಗ್ನಿ ಗೋಳಗಳು! ಏನಂತರಾಳಗಳು! ।
ಏನು ವಿಸ್ಮಯ ಸೃಷ್ಟಿ! - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೯ ॥
ಡಿವಿಜಿಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ 9ನೇ ಪದ್ಯವು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅದ್ಭುತ, ಭೀಕರ ಹಾಗೂ ನಿಗೂಢ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಈ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಲನೆ ಎಂತಹ ಒಂದು ಭಯಾನಕ ಹಾಗೂ ಅದ್ಭುತವಾದ ಭೈರವನ ಲೀಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ! ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ತ ಜೀವರಾಶಿಗಳ, ಪಂಚಭೂತಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಉನ್ಮಾದದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವ ನರ್ತನದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಆ ದಗದಗಿಸುವ ಅಗ್ನಿಗೋಳಗಳು (ಅಂದರೆ ಸೂರ್ಯ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು) ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಆ ಶೂನ್ಯ ಅಂತರಾಳಗಳು (ಅಂದರೆ ಶೂನ್ಯ ಆಕಾಶ)! ಈ ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಮಯ, ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕೌತುಕ ಎಂದು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
* ಭೈರವಲೀಲೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿಭ್ರಮಣೆ: ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳು ಕೇವಲ ಶಾಂತವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೌದ್ರತೆ ಇದೆ. ಗ್ರಹ-ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವೇಗ, ಹುಟ್ಟು-ಸಾವುಗಳ ಚಕ್ರ ಎಲ್ಲವೂ ಶಿವನ ರೌದ್ರ ರೂಪವಾದ ಭೈರವನ ಆಟದಂತಿದೆ.
* ಭೂತಗ್ರಾಮನರ್ತನ: 'ಭೂತಗ್ರಾಮ' ಎಂದರೆ ಪಂಚಭೂತಗಳು ಅಥವಾ ಜೀವಿಗಳ ಸಮೂಹ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಅದೃಶ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿ, ಉನ್ಮಾದದಿಂದ ಕುಣಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
* ವಿಸ್ಮಯ ಸೃಷ್ಟಿ: ಮನುಷ್ಯನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ನಿಲುಕದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕವಿ ಬೆರಗಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಎರಡರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುವ ಅದ್ಭುತ ಮುಕ್ತಕವಿದು.
ಏನು ಪ್ರಪಂಚವಿದು! ಏನು ಧಾಳಾಧಾಳಿ!।
ಏನದ್ಭುತಾಪಾರಶಕ್ತಿನಿರ್ಘಾತ! ॥
ಮಾನವನ ಗುರಿಯೇನು? ಬೆಲೆಯೇನು ಮುಗಿವೇನು?।
ಏನರ್ಥವಿದಕೆಲ್ಲ?- ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥
ಡಿವಿಜಿಯವರ ‘ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ’ದ ಈ 10ನೇ ಪದ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಹಾಗೂ ತಾತ್ವಿಕವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಡುತ್ತದೆ.
ಜೀವನದ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗುವ ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಕಗ್ಗದ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹೀಗಿದೆ:
ಅಬ್ಬಾ! ಏನು ಪ್ರಪಂಚವಿದು! ಏನು ಧಾಳಾಧಾಳಿ! ಈ ಪ್ರಪಂಚ ಎಂತಹುದು? ಇಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಘರ್ಷ- ಪಲ್ಲಟಗಳ, ಏಳು-ಬೀಳುಗಳ ದಾಳಿ ಎಂತಹುದು!
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಅದ್ಭುತವಾದ, ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಘಾತ-ಪ್ರತಿಘಾತಗಳು ಅಥವಾ ಮಿಂಚು, ಗುಡುಗು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಕೋಪಗಳು ನರಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವಂತಿವೆ.
ಮಾನವನ ಗುರಿಯೇನು? ಬೆಲೆಯೇನು? ಮುಗಿವೇನು? ಇಷ್ಟೊಂದು ಬೃಹತ್ತಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮುಂದೆ ತೀರಾ ಕ್ಷುಲ್ಲಕನಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ ಗುರಿಯಾದರೂ ಏನು? ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಬೆಲೆ ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯ ಎಷ್ಟರದು? ಮತ್ತು ಅವನ ಅಂತ್ಯ ಎಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ?
ಕೊನೆಗೆ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಏನು? ಎಂದು ಡಿವಿಜಿಯವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ 'ಮಂಕುತಿಮ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ
ಈ ಕಗ್ಗವು ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕರಗಿಸುವಂಥದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಮನುಷ್ಯ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸಣ್ಣವನು? ಆದರೂ ಅವನು ನಾನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಅಹಂಕಾರ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ವಿಶಾಲ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು, ಬದುಕಿನ ಪರಮ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿನಮ್ರ ಭಾವ ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಬದುಕಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಕಗ್ಗವಿದು.
ಮುತ್ತಿರುವುದಿಂದು ಭೂಮಿಯನೊಂದು ದುರ್ದೈವ ।
ಮೃತ್ಯು ಕುಣಿಯುತಲಿಹನು ಕೇಕೆಹಾಕುತಲಿ ॥
ಸುತ್ತಿಪುದು ತಲೆಯನನುದಿನದ ಲೋಕದ ವಾರ್ತೆ ।
ಎತ್ತಲಿದಕೆಲ್ಲ ಕಡೆ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೧ ॥
ಡಿವಿಜಿಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಕಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿರುವ ಈ ಕಗ್ಗದ ಭಾವಾರ್ಥ:
* ಇಂದು ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ದುರ್ದೈವ ಬಂದು ಮುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ.
* ಸಾವಿನ ದೇವತೆಯಾದ ಮೃತ್ಯುವು ಅಟ್ಟಹಾಸದಿಂದ, ಜೋರಾಗಿ ಕೇಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ನಾಟ್ಯವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
* ಪ್ರತಿದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಯುದ್ಧ, ರೋಗ, ಸಾವು-ನೋವುಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳು ಅಥವಾ ವಾರ್ತೆಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ತಲೆ ತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
* ಹೇ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ, ದಿನಾಲೂ ಕೇಳುವ ಈ ರೋದನಕ್ಕೆ, ಈ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಕೊನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಮುಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರು ಅಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಬಹುಶಃ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ಕಗ್ಗವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರೂ, ಇದು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗಕ್ಕೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ಟಿವಿ, ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆದರೆ ಸಾಕು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಯುದ್ಧ, ಸಾವು, ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ, ಅಪ್ರರಾಧಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳೇ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ದಿನವೂ ನೋಡುವ ಸಾಧಾರಣ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಉದ್ವೇಗ, ತಲೆ ಸುತ್ತಿದಂತಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ, ಮಾನವನ ದುರಾಸೆಗೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಎದುರಾಗುವ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಅಟ್ಟಹಾಸಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಯಾವಾಗ? ಎಂಬ ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜಗತ್ತು ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಮನುಷ್ಯ ಎದುರಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಭಯ ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಕಗ್ಗವೇ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಮಾನವರೋ ದಾನವರೋ ಭೂಮಾತೆಯ ತಣಿಸೆ ।
ಶೋಣಿತವನೆರೆಯುವರು ಬಾಷ್ಪ ಸಲುವುದಿರೆ? ॥
ಏನು ಹಗೆ! ಏನು ಧಗೆ! ಏನು ಹೊಗೆ! ಯೀ ಧರಣಿ ।
ಸೌನಿಕನ ಕಟ್ಟೆಯೇಂ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥
ಡಿವಿಜಿಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ೧೨ನೇ ಪದ್ಯ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಆಗುವ ದುರಂತವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಮನುಷ್ಯರು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವುದು ಸಾಲದು ಎಂಬಂತೆ, ಈ ಭೂಮಿತಾಯಿಯ ದಾಹವನ್ನು ತಣಿಸಲು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಹೋದರರ ರಕ್ತವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ! ಹೀಗೆ ರಕ್ತ ಹರಿಸುವ ಇವರು ಮನುಷ್ಯರೋ ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸರೋ?
ಯುದ್ಧದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಹಗೆತನ! ಎಂತಹ ತಾಪ! ಎಂತಹ ಹೊಗೆ! ಇದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಈ ಪವಿತ್ರವಾದ ಭೂಮಿ ಕಟುಕನ ಕಟೆಗಟೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಜಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟಾಗಿದೆಯೇ? ಎಂದು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರು ವಿಷಾದದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶ:
ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ವಿವೇಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ರಾಕ್ಷಸನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರ ಕಣ್ಣೀರು ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ರಕ್ತದ ನದಿಯನ್ನೇ ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಾಂತಿ, ಸಹನೆ ಇರಬೇಕಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಟುಕನ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಯಂತೆ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಈ ಕಗ್ಗ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುವ ಅದ್ಭುತ ಸಾಲುಗಳಿವು.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ 'ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ'ದ ಈ ೧೩ನೇ ಪದ್ಯವು ಮಾನವನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರುಷನ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರ ಲಾಲಸೆಯುಳ್ಳ ಮಾನವನ ಅಹಂಕಾರ, ಸುಳ್ಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ವ್ಯರ್ಥತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಪುರುಷ ಸ್ವತಂತ್ರೆಯ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯದೇನು? ।
ಧರಣಿಗನುದಿನದ ರಕ್ತಾಭಿಷೇಚನೆಯೆ? ॥
ಕರವಾಲವನು ಪುಷ್ಪಸರವೆಂದು ಸೆಳೆದಾಡೆ ।
ಪರಿಮಳವ ಸೂಸುವುದೆ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೩ ॥
ಈ ಕಗ್ಗದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು:
"ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ, ನನ್ನ ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳಬಲ್ಲೆ" ಎಂಬ ಮಾನವನ ಅಹಂಕಾರದ ಪರಮ ಗುರಿ ಅಥವಾ ಸಾಧನೆ ಏನಾಗಿದೆ? ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಕ್ತದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದೇ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ, ಹಿಂಸೆ, ಮಾರಣಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದೇ ಅವನ ಸಾಧನೆಯೇ?
ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಹೂವಿನ ಹಾರವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಿದರೆ ಅದರಿಂದ ಸುಗಂಧ ಅಥವಾ ಪರಿಮಳ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಕತ್ತಿಯಿಂದ ರಕ್ತವೇ ಹೊರತು ಪರಿಮಳ ಬರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ
"ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸದು"
ಮಾನವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹೂಮಾಲೆಯೆಂದು ಭ್ರಮಿಸಿ ಆಟವಾಡುವ ಮೂರ್ಖತನವನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕತ್ತಿ ಸದಾ ರಕ್ತವನ್ನೇ ಹರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಹೂವಿನಂತೆ ಪರಿಮಳ ಬೀರದು. ಅಂದರೆ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ನೆಮ್ಮದಿ, ಕಲ್ಯಾಣ ಅಥವಾ ಪರಮಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಡಿವಿಜಿಯವರು ಈ ಕಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಹಗಳ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಮುಕ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಮಾನವನ संಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಭೇದ-ಭಾವಗಳನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದೆ ಗಗನವ ಕಾಣುತೊಂದೆ ನೆಲವನು ತುಳಿಯು ।
ತೊಂದೆ ಧಾನ್ಯವನುಣ್ಣುತೊಂದೆ ನೀರ್ಗುಡಿದು ॥
ಒಂದೆ ಗಾಳಿಯನುಸಿರ್ವ ನರಜಾತಿಯೊಳಗೆಂತು ।
ಬಂದುದೀ ವೈಷಮ್ಯ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೪ ॥
ಕಗ್ಗದ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನೋಡುವುದು ಒಂದೇ ಆಕಾಶವನ್ನು, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬದುಕಲು ತುಳಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು. ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಆಹಾರವನ್ನು ಉಣ್ಣುತ್ತೇವೆ, ಬಾಯಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದೇ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತೇವೆ. ಬದುಕಲು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಉಸಿರಾಡುವುದು ಒಂದೇ ಗಾಳಿಯನ್ನು. ಹಾಗಿರುವಾಗ, ಒಂದೇ ಸಮಾನವಾದ 'ಮಾನವ ಜಾತಿ'ಯೊಳಗೆ ಈ ಜಗಳ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಮೇಲು-ಕೀಳು ಎಂಬ ವೈಷಮ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವು? ಎಂದು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರು ವಿಷಾದದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ:
ಪ್ರಕೃತಿಯು ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಆಹಾರ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಾಗ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಕುಚಿತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಜಾತಿ, ಮತ, ಧರ್ಮ, ಬಡವ-ಬಲ್ಲಿದ ಎಂಬ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೃತಕ ವೈಷಮ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆತು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕಗ್ಗ ನಮಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಕಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು.
ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಡಿವಿಜಿಯವರು ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಳೆಯ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಳಿಸಿಹೋಗಿವೆ ಮಾಸಿ ।
ಸುಳಿದಿಲ್ಲವಾವ ಹೊಸ ದರ್ಶನದ ಹೊಳಪುಂ ॥
ಪಳಗಿದ್ದ ಮನೆ ಬಿದ್ದ ಕುಂಟ ಕುರುಡನ ತೆರದಿ ।
ತಳಮಳಿಸುತಿದೆ ಲೋಕ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೫ ॥
ಕಗ್ಗದ ಸರಳ ಅರ್ಥ:
ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧ ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆಗಳು ಇಂದು ಮಾಸಿಹೋಗಿವೆ, ಅಂದರೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳೇನೋ ಹೋದವು, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸತ್ಚಿಂತನೆ ಅಥವಾ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಅಥವಾ ದರ್ಶನದ ಬೆಳಕು ಇನ್ನೂ ಮೂಡಿಬಂದಿಲ್ಲ.
ತಾನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಬಿದ್ದು ಅಥವಾ ಇದ್ದ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣೂ ಕಾಣದ ಕಾಲೂ ನಡೆಯದ ಒಬ್ಬ ಅಸಹಾಯಕ ವೃದ್ಧ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಹೇಗೆ ಕಂಗಾಲಾಗುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದಿನ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಹಳೆಯ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಹೊಸ ದಾರಿಯೂ ಸಿಗದೆ ದಿಕ್ಕುತೋಚದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಳಮಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಕಗ್ಗದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ:
ಡಿವಿಜಿಯವರು ಇದನ್ನು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆದಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗಕ್ಕೆ ಇದು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆ ಹಳೆಯ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಆದರೂ, ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಯೂ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ, ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಡೀ ಸಮಾಜವೇ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ತಳಮಳದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಗ್ಗ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಕಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂದಿಗ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಈ ಕಗ್ಗ.
ಇಳೆಯ ಬಿಟ್ಟಿನ್ನು ಮೆತ್ತಲುಮೈದದ ಪ್ರೇತ ।
ವಲೆವಂತೆ ಲೋಕ ತಲ್ಲಣಿಸುತಿಹುದಿಂದು ॥
ಹಳೆಧರ್ಮ ಸತ್ತಿಹುದು ಹೊಸಧರ್ಮ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ
ತಳಮಳಕೆ ಕಡೆಯೆಂದೊ? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೧೬ ॥
ಇದರ ಸರಳ ಭಾವಾರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊರೆದ ಮೇಲೂ, ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊಸದೊಂದು ಶರೀರ ಸಿಗದೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವ ಪ್ರೇತದಂತೆ ಇವತ್ತಿನ ಇಡೀ ಲೋಕವು ದಿಕ್ಕು ತೋಚದೆ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತಿದೆ, ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ—ನಮ್ಮನ್ನು ಸಾಕಿ ಸಲಹಿದ್ದ, ನೆಮ್ಮದಿ ತಂದಿತ್ತ ಹಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳು (ನಿಯಮಗಳು) ಈಗಾಗಲೇ ಸತ್ತುಹೋಗಿವೆ ಅಥವಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ದೀಪವಾಗಬಲ್ಲ ಯೋಗ್ಯವಾದ 'ಹೊಸ ಧರ್ಮ' ಅಥವಾ ಹೊಸದೊಂದು ಜೀವನತತ್ವ ಇನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯದೂ ಇಲ್ಲದ, ಹೊಸದೂ ಸಿಗದ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಮಾನವನ ಒಳಗಣ್ಣಿನ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಎಂದು? ಮುಕ್ತಿ ಎಂದು? ಎಂದು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶೇಷ ಚಿಂತನೆ:
ಈ ಕಗ್ಗವು ಕೇವಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳು ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹಾಗಂತ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸಲು ಸರಿಯಾದ ನೈತಿಕ ದಾರಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುವ ಮನುಕುಲದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಡಿ.ವಿ.ಜಿಯವರು ಅತಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
( ಮುಂದುವರೆಯುವುದು)
ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್‌ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ