ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ
- ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ
ಕರ್ತೃ - ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ:
'ಆನಂದಕಂದ' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರು. ಇವರು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಕಾಕ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೆಟಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೦೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾಯರು, ತಾಯಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ:
ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಟಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ನಂತರ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಮುಲ್ಕಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಇವರು ಕವಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ ಅಪಾರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು:
"ಏನಿತು ಇನಿತು ಈ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯು ಮನವನು ತಣಿಸುವ ಮೋಹನ ಸುಧೆಯು"
"ನಾ ಸಂತಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ವಿ, ಆಕೆ ತಂದಿದ್ದಳೋ ಬೆಣ್ಣೆ"
"ಬುತ್ತಿ ತೊಗೊಂಡು ಹೋಗ್ತಿನಿ ಹೊಲಕ"
ಕಾದಂಬರಿಗಳು: ಸುದರ್ಶನ, ರಾಜಯೋಗಿ, ಮಗಳ ಮದುವೆ, ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ.
ನಾಟಕಗಳು: ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ, ಬೆಂದ ಹೃದಯ, ಮುಂಡರಗಿಯ ಗಂಡುಗಲಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಪಂಚಗಂಗಾ' ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕವಾಗಿ ಧಾರವಾಡ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನಗಳು: ಮುದ್ದಿನ ಮಾವ, ಅರುಣೋದಯ, ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆ.
ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ: 'ನನ್ನ ನೆನಪುಗಳು'.
ಗೌರವ: ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಗೌರವ ಡಿ ಲಿಟ್. ಪದವಿ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಇವರ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥದ ಹೆಸರು 'ಬೆಳುವಲ'.
ಆಕರ ಗ್ರಂಥ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಥೆಯನ್ನು ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರ ಸಮಗ್ರ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನವಾದ 'ಬೆಳವಲದ ಬದುಕು' ಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ತಿರುಳು:
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ವೀರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಅನಾಮಧೇಯ ವೀರರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಈ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಇದು 'ಹೆಳವನ ಹೊತ್ತಿಗೆ'ಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಸತ್ಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕಥೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿದ್ದ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆಯ ಹೊಲ'ದ ಹಿಂದಿನ ರೋಚಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತಣ್ಣ ಎಂಬ ವೀರಬಂಟನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಗೌರೀತೋಟದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾರಿಗೊಂಡನಂತಹ ದುಷ್ಟರ ವಿರುದ್ಧ ಎದೆಯೊಡ್ಡಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ರಕ್ತ ಹರಿಸಿದ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಈ ಮಹಾನ್ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಗೌರವವಾಗಿ, ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯು ಆ ಗೌರೀತೋಟವನ್ನೇ ಅವನ ವಂಶಕ್ಕೆ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆಯ ಉಂಬಳಿ'ಯಾಗಿ ಅಥವಾ ದಾನವಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಡುತ್ತಾಳೆ.
ಅದೇ ಹೊಲವು ಇಂದು ಅವನ ವಂಶಸ್ಥನಾದ ಕೆಂಚಣ್ಣನ ವಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಅಜ್ಞಾತ ವೀರರ ಸಾಹಸಗಾಥೆಯನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನದ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದೇ ಈ ಕಥೆಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ:
ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ ಅವರು ಬರೆದ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಕಥೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಮೀನಿನ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ; ಅದು ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆ, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನದ ಪ್ರತೀಕ. ಈ ಕಥೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಎಂದರೆ ರಕ್ತದಾನವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಹಸ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಸುರಿಸಿದ ವೀರರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತೆರಿಗೆ ರಹಿತ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಉಂಬಳಿ. ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಊರಿನ ತಳವಾರ ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಎಂಟು ಕೂರಿಗೆಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಹೊಲವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಆ ಹೊಲಕ್ಕೆ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಲೇಖಕರು ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರ ಮನೆತನದ ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯುವ ಹೆಳವರ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಲೋಕಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಳವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ 'ಸಿರಿಯೂರ ತಳವಾರ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪವಾಡ' ಎಂಬ ಕಡತವನ್ನು ಲೇಖಕರು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಮುತ್ತಣ್ಣ ತಳವಾರನ ವೀರಗಾಥೆ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮುತ್ತಣ್ಣ ಸಿರಿಯೂರ ನಾಡಗೌಡ ನಾಗಪಯ್ಯನವರ ಮನೆಯ ನಂಬಿಕಸ್ತ ತಳವಾರ. ನಾಗಪಯ್ಯನವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಇವರ ಪತ್ನಿ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯ ತಮ್ಮ ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಅರಮನೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಸಂಚು ಹೂಡುತ್ತಾನೆ. ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಮದುವೆ ಶಿವಗೊಂಡನೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾದಾಗ ಮಾರಿಗೊಂಡನ ಹಗೆತನ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ದಿನ ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಪ್ರೀತಿಯ ನಾಟಕವಾಡಿ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು 'ಗೌರೀ ತೋಟ'ಕ್ಕೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಗುಜ್ಜನೂರಿಗೆ ಒಯ್ಯಲು ತನ್ನ ಕಡೆಯ ಆಳುಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಮುತ್ತಣ್ಣನಿಗೆ ಈ ಸಂಚಿನ ಸುಳಿವು ಮೊದಲೇ ಸಿಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಆತ ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಲಚ್ಚಣ್ಣ ಮತ್ತು ಊರಿನ ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ ಸಿದ್ಧವಿರುತ್ತಾನೆ. ತೋಟದಲ್ಲಿ ಮಾರಿಗೊಂಡನ ಆಳುಗಳು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮುತ್ತಣ್ಣ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ. ನೂರಾರು ಗಾಯಗಳಾದರೂ ಎದೆಗುಂದದೆ ಒಡತಿಯರ ಮಾನ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲಚ್ಚಣ್ಣನ ತಂಡ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವೈರಿಗಳು ಓಡಿಹೋಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮುತ್ತಣ್ಣ ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ವೀರಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿರುತ್ತಾನೆ.
ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಗೆ ಮನಸೋತ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯು, ಆತ ರಕ್ತ ಸುರಿಸಿದ ಆ 'ಗೌರೀ ತೋಟ'ವನ್ನೇ ಅವನ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೆ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ'ಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇ ಹೊಲವೇ ಇಂದು ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರಬಂಧ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು:
ಪ್ರ ೧. ಅಜ್ಞಾತ ಕನ್ನಡ ವೀರನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು 'ಹೆಳವನ ಹೊತ್ತಿಗೆ' ಹೇಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ? ವಿವರಿಸಿರಿ.
ಉತ್ತರ: ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ ಅವರ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಹೆಳವನ ಹೊತ್ತಿಗೆ'ಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿರದೆ, ಮರೆಯಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು मರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಜ್ಞಾತ ಕನ್ನಡ ವೀರ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಲೇಖಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಹೊಲದ ಹೆಸರಾದ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ'ದ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ उत्तर ಸಿಗುವುದು ಲೋಕಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಳವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ. ಹೆಳವರು ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ಒಂದೊಂದು ಮನೆತನದ ಹುಟ್ಟು, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಮನೆತನದ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಆ ಹಳೆಯ ಕಡತ ಅಥವಾ ಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಾಗ, ಅದರ ಮೇಲೆ 'ಸಿರಿಯೂರ ತಳವಾರ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪವಾಡ' ಎಂಬ ಬರಹವಿರುತ್ತದೆ.
ಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆದಾಗ ಅದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳದೆ, ಆ ಮನೆತನದ ಮೂಲ ಪುರುಷನಿಂದಲೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ:
ಜಕ್ಕಣ್ಣ: ಬಂಕಾಪುರದಿಂದ ಬಂದು ಸಿರಿಯೂರಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ ಮೂಲ ಪುರುಷ.
ಬಂಕಣ್ಣ: ಜಕ್ಕಣ್ಣನ ಮಗ. ಈತ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜಟ್ಟಿಗಾಳಗದಲ್ಲಿ ಬಿರುದಿನ ಜಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ನಾಡಗೌಡ ನಾಗಪಯ್ಯನವರ ಬಳಿ ತಳವಾರನಾಗಿ ಸೇರಿದನು.
ಮುತ್ತಣ್ಣ: ಬಂಕಣ್ಣನ ಮಗ. ಇವನ ಹೆಸರಿನ ಮುಂದೆ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೆಯ ಮಾನ್ಯದ ಬಂಟ' ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಇಡೀ ಕಥೆಯ ತಿರುಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ.
ಹೊತ್ತಿಗೆಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿದಂತೆ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಅಪ್ರತಿಮ ಶೌರ್ಯದ ಚಿತ್ರಣ ಲೇಖಕರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ನಾಗಪಯ್ಯನವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕುತಂತ್ರಗಳು, ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಹೂಡಿದ ಸಂಚು ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಮುತ್ತಣ್ಣನು ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಗಾಗಿ 'ಗೌರೀ ತೋಟ'ದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಆಳುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ, ತನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನು ಹರಿಸಿ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ವೀರಾವೇಶದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದೆ.
ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದರ ಭಾಷೆ ತೀರ ಗ್ರಾಮ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಬಲಿದಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಅದು ಓದುಗರ ಮೈಮೇಲೆ ಮುಳ್ಳು ತರಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಳವಾರನು ದೇವದೂತನಂತೆ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಒಡತಿಯರ ಮಾನ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಕಾಲದ ಮರೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ, ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಇತಿಹಾಸ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಹೆಳವನ ಈ ಹಳೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಹೊಲಕ್ಕೆ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ವೀರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ.
ಪ್ರ ೨. ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿರಿ.
ಉತ್ತರ: ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ ಅವರ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ'ದ ಚರಿತ್ರೆಯು ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವೂ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹೊಲದ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಬ್ಬ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ತಳವಾರನ ರಕ್ತದ ತರ್ಪಣದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ವೀರಭೂಮಿಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಲೇಖಕರ ಊರಿನ ತಳವಾರ ಕೆಂಚಣ್ಣನಿಗೆ ಎಂಟು ಕೂರಿಗೆಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಹೊಲವಿತ್ತು. ಅದು ಮೃದುವಾದ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತಹ ಮಣ್ಣಿನ ಎರೆಯ ಹೊಲ. ಎಂತಹ ಬರಗಾಲದಲ್ಲೂ ಕೆಂಚಣ್ಣನನ್ನು ಕೈಬಿಡದ ಆ ಭೂಮಿಗೆ ಊರಿನವರೆಲ್ಲ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಹೊಲದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಳುಬಿದ್ದ ಬಾವಿಯಿದ್ದು, ಅದು ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ತೋಟವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿರಿಯೂರಿನ ನಾಡಗೌಡರಾದ ನಾಗಪಯ್ಯನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಎಂಬ ತಳವಾರನಿದ್ದನು. ನಾಗಪಯ್ಯನವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಣೆ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಮೇಲಿತ್ತು. ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯ ತಮ್ಮ ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಅರಮನೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಸಂಚು ಹೂಡಿದನು.
ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಒಂದು ದಿನ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಊಟದ ನೆಪದಲ್ಲಿ 'ಗೌರೀ ತೋಟ'ಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಗುಜ್ಜನೂರಿನಿಂದ ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಆಳುಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಸಂಚನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅರಿತಿದ್ದ ಮುತ್ತಣ್ಣನು, ತನ್ನ ಒಡತಿಯರ ಮಾನ ರಕ್ಷಿಸಲು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಆ ವೈರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದನು. ಮೈತುಂಬ ಕತ್ತಿಯ ಏಟುಗಳು ಬಿದ್ದರೂ ಎದೆಗುಂದದೆ, ವೈರಿಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿ ತೋಟದ ಮಣ್ಣನ್ನು ತನ್ನ ರಕ್ತದಿಂದ ತೇವಗೊಳಿಸಿದನು.
ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕಂಡ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯು ಕಂಬನಿಗರೆದಳು. ಮುತ್ತಣ್ಣನು ತನ್ನ ರಕ್ತ ಸುರಿಸಿ ಅವರ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಆತನಿಗೆ ವೀರಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ಅದೇ 'ಗೌರೀ ತೋಟ'ವನ್ನು ಆತನ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸದಾಕಾಲಕ್ಕೂ ತೆರಿಗೆ ರಹಿತ ಇನಾಮಾಗಿ (ಉಂಬಳಿ) ಬರೆದುಕೊಟ್ಟಳು. ರಕ್ತದ ಬಲಿದಾನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇನಾಮು ಜಮೀನುಗಳು ರದ್ದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನುಗಳೆಂದು ದಾಖಲಾದವು. ಆದರೂ, ಆ ಹೊಲದ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ' ಎಂದೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂದಿನ ಕೆಂಚಣ್ಣ ಆ ವೀರ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ವಂಶಸ್ಥನಾಗಿದ್ದು, ಆ ಹೊಲದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರ ಶೌರ್ಯದ ನೆನಪನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಪ್ರ ೩. ಮುತ್ತಣ್ಣನ ವೀರಮರಣದ ಕಥೆಯು ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ? ವಿವರಿಸಿರಿ.
ಉತ್ತರ: ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ ಅವರ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ವೀರಮರಣದ ಪ್ರಸಂಗವು ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಊಳಿಗದವನು ತನ್ನ ಧಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಭಾಗವು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯ ತಮ್ಮ ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಸಿರಿಯೂರಿನ ಅರಮನೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಸಂಚು ಹೂಡುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಗುಜ್ಜನೂರಿನಿಂದ ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಆಳುಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಮುತ್ತಣ್ಣನಿಗೆ ಮಾರಿಗೊಂಡನ ಪ್ರತಿ ನಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಶಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮಾರಿಗೊಂಡನು ತನ್ನ ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು 'ಗೌರೀ ತೋಟ'ಕ್ಕೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದಾಗ, ಮುತ್ತಣ್ಣನು ಇದು ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಅರಿತು, ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಲಚ್ಚಣ್ಣ ಮತ್ತು ಊರಿನ ಜನರಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿ ತಾನು ಮೊದಲೇ ತೋಟಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ.
ತೋಟದಲ್ಲಿ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಾರಿಗೊಂಡನ ಸಂಚಿನಂತೆ ಗುಜ್ಜನೂರಿನ ಆಳುಗಳು ರಭಸದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಣ್ಣನು ಹುಲಿಯಂತೆ ಘರ್ಜಿಸಿ ಅವರ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿ ಕತ್ತಿ ಆಳುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಹಸದಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ. ವೈರಿಗಳ ಕತ್ತಿ ಏಟುಗಳು ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಮೈಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೂ, ಆತ ಅವುಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ತನ್ನ ಒಡತಿಯರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಲಚ್ಚಣ್ಣ ಮತ್ತು ಊರಿನ ಜನರ ಗುಂಪು ದೂರದಿಂದ ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ವೈರಿಗಳು ಹೆದರಿ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ವೈರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಒಡತಿಯರು ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮುತ್ತಣ್ಣನು ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನೂರಾರು ಗಾಯಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಇಡೀ ನೆಲವು ಆತನ ರಕ್ತದಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿತ್ತು. ಲಚ್ಚಣ್ಣ空间 ಮತ್ತು ಇತರರು ಬಂದು ನೋಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಪ್ರಾಣದ ಹಕ್ಕಿ ಹಾರಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಧಣಿಗಳ ಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮುತ್ತಣ್ಣನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಈ ಬಲಿದಾನವನ್ನು ಕಂಡ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯು "ಅಯ್ಯೋ ಮುತ್ತಣ್ಣಾ!" ಎಂದು ಕಂಬನಿಗರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಳವಾರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುತ್ತಣ್ಣನು ತೋರಿದ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ನಿಷ್ಠೆ ಅವನನ್ನು ಒಬ್ಬ ವೀರಪುರುಷನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆತ ರಕ್ತ ಸುರಿಸಿ ಮಡಿದ ಗೌರೀ ತೋಟವೇ ಮುಂದೆ ಅವನ ಮನೆತನಕ್ಕೆ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ'ಯಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಟಿಪ್ಪಣಿ ರೂಪದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು:
ಟಿಪ್ಪಣಿ ೧. 'ಹೆಳವನ ಹೊತ್ತಿಗೆ'ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತಗೊಂಡ ಅಜ್ಞಾತ ಕನ್ನಡ ವೀರನ ಚರಿತ್ರೆ
ಉತ್ತರ: ಹೆಳವರ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಒಂದು ಮನೆತನದ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಗರ. ಲೇಖಕರು ಲೋಕಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹಳೆಯ ಕರಡು ಕಾಗದದ ಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ 'ಸಿರಿಯೂರ ತಳವಾರ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪವಾಡ' ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮನೆತನದ ಮೂಲ ಪುರುಷ ಜಕ್ಕಣ್ಣನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಬಂಕಣ್ಣನ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುತ್ತಣ್ಣ ತಳವಾರನ ವೀರಗಾಥೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮುತ್ತಣ್ಣನು ಸಿರಿಯೂರ ಗೌಡರ ಮನೆತನವನ್ನು ವೈರಿಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆತನಿಗಾಗಿ ನೀಡಲಾದ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ'ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸಿದೆ.
ಟಿಪ್ಪಣಿ ೨. ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲದ ಚರಿತ್ರೆ
ಉತ್ತರ: 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ'ವು ಮೊದಲು 'ಗೌರೀ ತೋಟ'ವಾಗಿತ್ತು. ಸಿರಿಯೂರ ನಾಡಗೌಡರ ತಳವಾರನಾಗಿದ್ದ ಮುತ್ತಣ್ಣನು, ಒಡತಿ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಗಳಾದ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಮಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ತೋಟದಲ್ಲಿ ರಣಕಲಿಗಳಂತೆ ಹೋರಾಡಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ವೈರಿಗಳನ್ನು ಸದೆಬಡಿದು, ಇಡೀ ತೋಟವನ್ನು ತನ್ನ ರಕ್ತದಿಂದ ತರ್ಪಣಗೈದಿದ್ದನು. ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಈ ತ್ಯಾಗದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯು ಆ ತೋಟವನ್ನೇ ಅವನ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ರಹಿತ ಇನಾಮಾಗಿ ನೀಡಿದಳು. ಅದೇ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ' ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯಿತು.
ಟಿಪ್ಪಣಿ ೩. ಮುತ್ತಣ್ಣನ ವೀರಮರಣದ ಕಥೆ
ಉತ್ತರ: ಮುತ್ತಣ್ಣನ ವೀರಮರಣದ ಪ್ರಸಂಗವು ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ. ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಆಪಹರಿಸಲು ಗುಜ್ಜನೂರಿನಿಂದ ೩೦ ಮಂದಿ ಕತ್ತಿ ಆಳುಗಳನ್ನು ತರಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಸಂಚನ್ನು ಅರಿತ ಮುತ್ತಣ್ಣ, ಅವರು ತೋಟಕ್ಕೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕಾಳಗ ನಡೆಸಿದನು. ಮೈತುಂಬ ಕತ್ತಿಯ ಏಟು ಬಿದ್ದರೂ, ವೈರಿಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವವರೆಗೂ ಆತ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ನಂತರ, ಒಡತಿಯರು ಸುರಕ್ಷಿತರೆಂದು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಆತ ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟನು. ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಗಾಗಿ ತನ್ನುಸಿರನ್ನೇ ನೀಡಿದ ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಸಾವು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಊಳಿಗದವನ ಸಾವಲ್ಲ, ಅದು ಒಬ್ಬ ದೇವದೂತನ ಬಲಿದಾನವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.
ಟಿಪ್ಪಣಿ ೪. ಮಾರಿಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಣ್ಣ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ವಿವರ
ಉತ್ತರ: ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ ಅವರ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಿಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಣ್ಣ ಇಬ್ಬರೂ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವದ ಪಾತ್ರಗಳು. ಒಬ್ಬನು ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಕುತಂತ್ರದ ಸಂಕೇತವಾದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ. ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಮಾರಿಗೊಂಡನ ಕುತಂತ್ರ:
ದ್ವೇಷದ ಕಿಡಿ: ಮಲ್ಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿವಗೊಂಡನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿ-ಸಲುಗೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಮಾರಿಗೊಂಡನಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯುರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅರಮನೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದು ಅವನ ಗುಪ್ತ ಆಸೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನಾಟಕೀಯ ನಡವಳಿಕೆ: ಶಿವಗೊಂಡನೊಂದಿಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾದಾಗ, ಮೊದಲು ಮುನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬದಲಾದವನಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಮದುವೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಯಾರಿಗೂ ಸಂಶಯ ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಗುಪ್ತ ಸಂಚು: ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಗುಜ್ಜನೂರಿಗೆ ಓಲೆಕಾರನನ್ನು ಕಳಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ೩೦ ಮಂದಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಕತ್ತಿ ಆಳುಗಳನ್ನು ಕರೆಸುತ್ತಾನೆ.
ಗೌರೀ ತೋಟದ ಬಲೆ: ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ 'ಗೌರೀ ತೋಟ'ಕ್ಕೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣವೆಂದು ಅಕ್ಕನನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿರ್ಜನವಾದ ಆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಗುಜ್ಜನೂರಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದು ಅವನ ಅಂತಿಮ ಸಂಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
2. ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ:
ಗರುಡ ದೃಷ್ಟಿ: ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದಂದಿನಿಂದಲೇ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಅವನನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಾರಿಗೊಂಡನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರಭಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಮುತ್ತಣ್ಣ ತನ್ನ 'ಕಳ್ಳನೋಟ' ಇರಿಸಿದ್ದನು.
ರಹಸ್ಯ ಪತ್ತೆ: ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಓಲೆಕಾರನನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತು ಆತ ಮರಳಿ ಬಂದು ಮಾರಿಗೊಂಡನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದದ್ದನ್ನು ಮುತ್ತಣ್ಣ ತನ್ನ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾನೆ.
ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ: ತೋಟದೂಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದಾಗ, ಮುತ್ತಣ್ಣನು ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಅರಿತು ಎರಡು-ಮೂರು ಬಾರಿ ಒಡತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಒಡತಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯೂಹ: ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಮುತ್ತಣ್ಣನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆತ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಲಚ್ಚಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕಸ್ತ ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅಪಾಯ ಎದುರಾದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಬರಲು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾನೆ.
ಅಂತಿಮ ಕಾಳಗ: ತೋಟದಲ್ಲಿ ವೈರಿಗಳು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮುತ್ತಣ್ಣನು ಎದೆಗುಂದದೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅವರ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಮಾರಿಗೊಂಡನ ಕುತಂತ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಒಡತಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮಾರಿಗೊಂಡನು ತನ್ನ ರಕ್ತಸಂಬಂಧದ ದುರುಪಯೋಗ ಪಡೆದು ವಂಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಮುತ್ತಣ್ಣನು ಸಂಬಳದ ಆಳಾಗಿದ್ದರೂ ಮನೆಯ ಮಗನಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ನಿಷ್ಠೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾರಿಗೊಂಡನ 'ಹಾವಿನ ಹೆಡೆ'ಯಂತಹ ಕುತಂತ್ರವನ್ನು ಮುತ್ತಣ್ಣನು ತನ್ನ 'ನೆತ್ತರ ಬಲಿದಾನ'ದಿಂದ ಹತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಾನೆ.
ಒಂದು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು:
ಪ್ರ ೧. 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಕಥೆಯ ಲೇಖಕರು ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ
ಪ್ರ ೨. 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ' ಎಂದರೆ ಏನು?
ಉತ್ತರ: ರಕ್ತದ ಬಲಿದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ವೀರ ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದ ಉಂಬಳಿ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ರಹಿತ ಜಮೀನು.
ಪ್ರ ೩. ತಳವಾರ ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಹೊಲದ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ.
ಪ್ರ ೪. ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಹೊಲ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಎಂಟು ಕೂರಿಗೆಯಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರ ೫. ಲೇಖಕರಿಗೆ ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಹೊಲದ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಆ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಇದ್ದ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡಿಗೀ ಹೊಲ' ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರು.
ಪ್ರ ೬. ಮನೆತನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆದಿಡುವವರನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಹೆಳವರು.
ಪ್ರ ೭. ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಮನೆತನದ ಹೆಳವರು ಯಾವ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಲೋಕಾಪುರದಲ್ಲಿ.
ಪ್ರ ೮. ಹೆಳವನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಳೆಯ ಕಡತದ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: 'ಸಿರಿಯೂರ ತಳವಾರ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪವಾಡ'.
ಪ್ರ ೯. ಕೆಂಚಣ್ಣನ ಮನೆತನದ ಮೂಲ ಪುರುಷ ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ಜಕ್ಕಣ್ಣ.
ಪ್ರ 10. ಜಕ್ಕಣ್ಣ ಯಾವ ಊರಿನಿಂದ ಸಿರಿಯೂರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದನು?
ಉತ್ತರ: ಬಂಕಾಪುರದಿಂದ.
ಪ್ರ ೧೧. ಸಿರಿಯೂರ ನಾಡಗೌಡರ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ನಾಗಪಯ್ಯ.
ಪ್ರ ೧೨. ನಾಗಪಯ್ಯನವರ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡತಿಯರ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ದೇವಭಾಯಿ ಮತ್ತು ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ.
ಪ್ರ ೧೩. ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆಯ ತಮ್ಮನ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಮಾರಿಗೊಂಡ.
ಪ್ರ ೧೪. ನಾಗಪಯ್ಯನವರ ಮಗಳ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಮಲ್ಲಿಗೆ.
ಪ್ರ ೧೫. ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಸೋದರಮಾವನ ಮಗ ಶಿವಗೊಂಡನಿಗೆ.
ಪ್ರ ೧೬. ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು?
ಉತ್ತರ: ಗೌರೀ ತೋಟಕ್ಕೆ.
ಪ್ರ ೧೭. ಮಾರಿಗೊಂಡನು ಅಪಹರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಆಳುಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದ್ದನು?
ಉತ್ತರ:ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿ ಕತ್ತಿ ಆಳುಗಳನ್ನು.
ಪ್ರ ೧೮. ಮುತ್ತಣ್ಣನ ತಮ್ಮನ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಲಚ್ಚಣ್ಣ.
ಪ್ರ ೧೯. ಎಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದನು?
ಉತ್ತರ: ಮುತ್ತಣ್ಣ ವೈರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಗೌರೀ ತೋಟದಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದನು.
ಪ್ರ ೨೦. ಮುತ್ತಣ್ಣನ ತ್ಯಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಚೊಕ್ಕಟ್ಟೆ ನೀಡಿದ ಉಂಬಳಿ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಗೌರೀ ತೋಟವನ್ನೇ 'ನೆತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ'ಯಾಗಿ ನೀಡಿದಳು.
ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್‌ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ