ಭಾವೈಕ್ಯ ಭಾರತವೇ ನನ್ನ ಗುರಿ: ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ

 

ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ:

https://youtu.be/etdmd6TcsZ0?si=FKbXW2o-BzrI94OT

ಭಾವೈಕ್ಯ ಭಾರತವೇ ನನ್ನ ಗುರಿ

         ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ

ಕರ್ತೃ - ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ: 

ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಂತಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇವರು 'ರಾಗಂ' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದಲೂ ಚಿರಪರಿಚಿತರು. ಇವರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರ ಪರಿಚಯ

ಜನನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರು 1971 ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥಣಿ ತಾಲೂಕಿನ 'ತೇಲಸಂಗ' ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ (PhD) ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಇವರು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಹಾಗೂ ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಇವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳು:

ಇವರು ಕಾದಂಬರಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆ, ವೈಚಾರಿಕ ಬರಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾದಂಬರಿಗಳು: 'ದಂಡಿ' ಮತ್ತು 'ಜಗದವಂದ್ಯ ಭಾರತಂ' ಇವರ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಪುಸ್ತಕಗಳು: 'ಹೆಣ್ಣು ಹೇಳುವ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯ' ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತಕ ಓಶೋ ಅವರ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್ ಕುರಿತು ಇವರು ರಚಿಸಿರುವ ಕೃತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ:

ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರು ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 'ನಾಸಬ್' ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು:

ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ:

 'ಜಗದವಂದ್ಯ ಭಾರತಂ' ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ನೀಡುವ ಕುವೆಂಪು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಗೆ ಬಸವ ಪುರಸ್ಕಾರ ಲಭಿಸಿದೆ.

ವಿಶೇಷ ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು (ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉದಾರತೆ) ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಬರಹವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ತಿರುಳು:

ಈ ಪಠ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುಳು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಗೌರವ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ನೈಜ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯ: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ ಮಣಿಯುವುದು ಪ್ರಜಾತಂತ್ರವಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವಿಚಾರಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಗೌರವ ನೀಡುವುದು ನಿಜವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ. ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ದೇಶದ "ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಭಾವಿಸುವಂತಹ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.

ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಏಕತೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭದ ತಂತ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯರು, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಡನಾಟ ಹಾಗೂ ಅಲಿ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗಿನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಧರ್ಮಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯತೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.

ಧರ್ಮದ ಉದಾತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂದೇಶ: ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲಿರುವ 'ಸಂಶಯ'ವೇ ಕಾರಣ ಎಂದ ಗಾಂಧೀಜಿ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾ, ಅದು ವೈರಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸಲು ಹಾಗೂ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುವುದು ದೇಶದ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮೊದಲು "ಭಾರತೀಯರು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದೇ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪರಮ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ: 

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾತು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ 13 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅವರು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಬೆಲೆ ಇದೆ. ಸೋಲು ಅಥವಾ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಹೆದರದೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ವಿಚಾರ ಮಂಡಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗೂ (ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿ) ಭಾರತದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಂಸೆಯ ಮೂಲಕ ತರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಿಂತ, ಪ್ರಜಾಸತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು "ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಭಾವಿಸುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.

ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣವಾಗಿದೆ.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಈ ಏಕತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಅವರ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು.

ಬಾಲ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ: ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬೆರೆತಿದ್ದರು.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅನುಭವ: ಅಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬರ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಲಿ ಸಹೋದರರ ಒಡನಾಟ: ಮೌಲಾನಾ ಶೌಕತ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸ್ನೇಹ ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಪದರದ ಸ್ನೇಹವಾಗಿರದೆ, ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಖಿಲಾಫತ್ ಮತ್ತು ಗೋರಕ್ಷಣ ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ "ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ"ಯ ವ್ಯವಹಾರವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಗೋಪೂಜಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಖಿಲಾಫತ್ ಚಳುವಳಿ) ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಒಬ್ಬ ನೆರೆಹೊರೆಯವನ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಧರ್ಮಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಭಾರತೀಯತೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ತತ್ವವಾಗಿತ್ತು.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ, ಇಂದು ಉಂಟಾಗಿರುವ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಸಂಶಯವೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಾವು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಲವೇ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಕೊಂದರೂ, ಅವರು ಗಾಂಧಿಯ ತತ್ವವನ್ನಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಂಡ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲರು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

೬. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಆಶಯವನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉದಾತ್ತತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ:

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಸ್ಲಾಂ ವೈರಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವಾದಿ ಮಹಮ್ಮದರು ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಜನರ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದವರು. ಪರಸ್ಪರ ದೂಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಅಭಿಯಾನವು ಪವಿತ್ರವಾದ ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಮೊದಲು ತನ್ನನ್ನು "ಭಾರತೀಯ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುವುದು ದೇಶದ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಬಂಧ ರೂಪದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು: 

ಪ್ರಶ್ನೆ1: ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಆಶಯದ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರ ಲೇಖನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ:

ಪೀಠಿಕೆ:

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಅವು ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ದಿಕ್ಸೂಚಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಷಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:

1. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ಮೌಲ್ಯಗಳು:

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವೈಚಾರಿಕ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಸದಾ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ 13 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅವರು ಮುಕ್ತ ಕಂಠದಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ನೈಜ ಯಶಸ್ಸು ಇರುವುದು ಬಹುಮತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಯೋಗ್ಯ ಬೆಲೆ ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೋಲು ಅಥವಾ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಅಂಜದೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಾಂಧಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

2. ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಆಶಯ:

ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಘಟಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗೂ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ಮಹತ್ತರವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ರಕ್ತಪಾತ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದ ಹೋರಾಟವು ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಗುರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಈ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಯೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಈ ದೇಶದ "ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಭಾವಿಸುವಂತಹ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಉದಾತ್ತ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.

3. ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ:

ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪಾಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಅವರ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಏಕತೆಯ ಭಾವನೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಲು ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಬೆರೆತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬರ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಮೌಲಾನಾ ಶೌಕತ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ (ಅಲಿ ಸಹೋದರರು) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದ ಸ್ನೇಹವು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಪದರದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ನೇಹವಾಗಿರದೆ, ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

4. ಖಿಲಾಫತ್, ಗೋರಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ:

ಖಿಲಾಫತ್ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಗೋರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಷಯಗಳು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯದ "ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ"ಯ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಸ್ವತಃ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಗೋಪೂಜಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಂಧವರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (ಖಿಲಾಫತ್ ಚಳುವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಒಬ್ಬ ನೆರೆಹೊರೆಯವನ ಮತ್ತು ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯವುಳ್ಳ ಸ್ನೇಹಿತನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಧರ್ಮಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯತೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಮೂಲ ತತ್ವವಾಗಿತ್ತು.

5. ಸಂಶಯ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ:

ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಅವರ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವಾಗ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಉಂಟಾಗಿರುವ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲಿರುವ ಸಂಶಯವೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ಎಂದಿಗೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾಲವೇ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಚಲವಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, "ತಮ್ಮನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಕೊಂದರೂ, ಅವರು ಕೇವಲ ಗಾಂಧಿ ಎಂಬ ನಶ್ವರವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲರೇ ಹೊರತು, ಗಾಂಧಿಯ ಸನಾತನ ತತ್ವಗಳನ್ನಲ್ಲ" ಎಂಬ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.

6. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉದಾತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂದೇಶ:

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವಾದ ಆಶಯವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವರಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉದಾತ್ತತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ಕೇವಲ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತನ್ನ ವೈರಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರೀತಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾದಿ ಮಹಮ್ಮದರು ಕತ್ತಿಯ ಬಲದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಉದಾರತೆ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಜನರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪರಸ್ಪರ ದೂಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಪವಿತ್ರವಾದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ತರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಸಮಾಜವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ:

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ನೀಡುವ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ, ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿಗಳ ಆಚೆಗೆ ನಿಂತು ಮೊದಲು ತನ್ನನ್ನು "ಭಾರತೀಯ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುವುದು ಕೇವಲ ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿನಾಶ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಮತ್ತು ಆಯಾ ಧರ್ಮಗಳ ಸರ್ವನಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿ ರೂಪದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಿರಿ.

ಉತ್ತರ:

ರಾಜಶೇಖರ ಮಠಪತಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ 13 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬಹುಮತದ ಆಡಳಿತವಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅಥವಾ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಬೆಲೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಸೋಲು ಅಥವಾ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಹೆದರದೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿದೆ. ಹಿಂಸೆಯ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಜಾಸತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಈ ದೇಶದ "ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಭಾವಿಸುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕು ಎಂಬುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೇಲಾದ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಅನುಭವಗಳ ಕುರಿತು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಿರಿ.

ಉತ್ತರ:

ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಏಕತೆಯು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯದ ವಿಷಯವಾಗಿರದೆ, ಅವರ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅನುಭವಗಳು ಭದ್ರವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ್ದವು. ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಬೆರೆತು ಬೆಳೆದಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ-ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಆರಂಭಿಕ ಒಡನಾಟಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದವು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಅಲಿ ಸಹೋದರರ ಒಡನಾಟ ಮತ್ತು ಖಿಲಾಫತ್ ಚಳುವಳಿಯ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನಿಲುವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ:

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೌಲಾನಾ ಶೌಕತ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ (ಅಲಿ ಸಹೋದರರು) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗಿದ್ದ ಸ್ನೇಹವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲ್ಪದರದ ಸ್ನೇಹವಾಗಿರದೆ, ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಖಿಲಾಫತ್ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಗೋರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯದ "ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ"ಯ ವ್ಯವಹಾರ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಸ್ವತಃ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಗೋಪೂಜಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಂಧವರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವನ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಧರ್ಮಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯತೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ತತ್ವವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಆಶಯದ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.

ಉತ್ತರ:

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಉದಾತ್ತ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವರಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಗಾಂಧೀಜಿ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ತನ್ನ ವೈರಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರೀತಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾದಿ ಮಹಮ್ಮದರು ಕತ್ತಿಯ ಬಲದಿಂದ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಜನರ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದವರಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದವರು. ಇಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪರಸ್ಪರ ದೂಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಪವಿತ್ರವಾದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ತರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುವುದು ದೇಶ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಎರಡರ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಜಿನ್ನಾ ಅವರ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಹಾಗೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕುರಿತು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಿರಿ.

ಉತ್ತರ:

ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಅವರ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಅಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲಿದ್ದ 'ಸಂಶಯ'ವೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾಲವೇ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಚಲವಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಾವಿನ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ತಮ್ಮನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಕೊಂದರೂ, ಅವರು ಕೇವಲ ಗಾಂಧಿ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು (ದೇಹವನ್ನು) ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲರೇ ಹೊರತು, ಗಾಂಧಿಯ ಸನಾತನ ತತ್ವಗಳನ್ನಲ್ಲ" ಎಂಬ ಅಮರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರಿದ್ದರು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ತತ್ವ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದು ಅವರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಎರಡು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮಾತು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ಯಾರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಏಕೆ?

ಉತ್ತರ: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾ ಮಾತು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ 13 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅವರು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂದರೆ ಏನು?

ಉತ್ತರ: ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನ ಚಿಂತನೆಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಬೆಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಅಥವಾ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಹೆದರದೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗೂ ಭಾರತದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?

ಉತ್ತರ: ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ಹಿಂಸೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ತಪಾತದ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಯತ್ನಿಸಿದವು. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಹೋರಾಟವು ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವ ಆಶಯ ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶಯ ಏನಾಗಿತ್ತು?

ಉತ್ತರ: ಹಿಂಸೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಪ್ರಜಾಸತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಈ ದೇಶದ "ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಭಾವಿಸುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಎಂಬುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಏಕತೆಯ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನಿಲುವು ಏನಾಗಿತ್ತು?

ಉತ್ತರ: ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಎಂಬುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪಾಲಿಗೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಆ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣ ಮತ್ತು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೇಲಾದ ಬಾಲ್ಯದ ಪ್ರಭಾವವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಭಾವನೆ ಮೂಡಲು ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಯಾವುದೇ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ಧರ್ಮದ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿ ಬೆರೆತಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಆದ ಅನುಭವವೇನು?

ಉತ್ತರ: ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬರ ಆತ್ಮೀಯ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಅಲಿ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗಿನ ಸ್ನೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಏನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಉತ್ತರ: ಮೌಲಾನಾ ಶೌಕತ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ (ಅಲಿ ಸಹೋದರರು) ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಒಡನಾಟವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲ್ಪದರದ ಸ್ನೇಹವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಪರಸ್ಪರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಖಿಲಾಫತ್ ಮತ್ತು ಗೋರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಾದವೇನಾಗಿತ್ತು?

ಉತ್ತರ: ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯದ "ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ"ಯ ವ್ಯವಹಾರವಲ್ಲ ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ತಾವು ಗೋಪೂಜಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಖಿಲಾಫತ್ ಚಳುವಳಿ) ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಒಬ್ಬ ನೆರೆಹೊರೆಯವನ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉದಾತ್ತತೆಯ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿ ಏನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ?

ಉತ್ತರ: ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ತನ್ನ ವೈರಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರೀತಿಸಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾದಿ ಮಹಮ್ಮದರು ಕತ್ತಿಯ ಬಲದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಜನರ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದವರು ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉದಾತ್ತತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.