ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಮುಂಜಾವಿನ ಮುನ್ನುಡಿ: ನವೋದಯ ಪೂರ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ 'ನವೋದಯ ಪೂರ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯ'ಅಥವಾ 'ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯ' ಎನ್ನುವುದು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದತ್ತ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇರಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ಕಾಲಘಟ್ಟ. ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಎರಡು ದಶಕಗಳವರೆಗಿನ (ಸುಮಾರು 1800 ರಿಂದ 1920) ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹಳಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ನಡುಗನ್ನಡದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ (ನವೋದಯ) ಜನ್ಮತಾಳಲು ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವೇ ಭದ್ರವಾದ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿತು.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀ ಅವರ 'ನವೋದಯ' ಯುಗ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ರಾಜಾಶ್ರಯದ ಕಾವ್ಯಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ, ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಂದು, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮುಕ್ತವಾದ ಕಾಲವದು. ಈ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೇ ನಾವು 'ನವೋದಯ ಪೂರ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯ' ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.
೧. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳು
19ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಭಾವ ಜೋರಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಿಚಯ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವೇಶ—ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿದವು. ಪಂಡಿತರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಾಳೆಗರಿಗಳು ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿ ಜನರ ಕೈ ಸೇರಿದವು.
೨. ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗದ್ಯದ ಉಗಮ: ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳು, ಕಥೆಗಳು, ವೈಚಾರಿಕ ಬರಹಗಳು ಗದ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು.
ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯಿಂದ ಲೌಕಿಕದತ್ತ: ಕೇವಲ ದೇವತೆಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು, ರಾಜರ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು, ದೇಶಪ್ರೇಮ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಸ್ತುವಾದವು.
ಅನುವಾದ ಯುಗ: ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು.
೩. ನವೋದಯ ಪೂರ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವರ್ತಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು:
ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು:
ಅ) ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಥಾನದ ವಿದ್ವಾಂಸರು:
ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜರಾಗಿದ್ದ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದರು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಳಗನ್ನಡದಿಂದ ಹೊಸಗನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡವು.
ಕೆಂಪುನಾರಾಯಣ: ಈತ 1823ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ 'ಮುದ್ರಾಮಂಜೂಷ' ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಹಳಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡದ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಯಂತಿದೆ.
ಬ) ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ:
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ಬಂದ ಮಿಷನರಿಗಳು ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮರೆಯಲಾಗದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.
ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್: ಇವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ 'ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು' ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು.
ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್: ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 'ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಕರ್ನಾಟಿಕಾ' ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ತಂದರು.
ಪ್ರಥಮ ಪತ್ರಿಕೆ: 1843ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೆರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ 'ಮಂಗಳೂರ ಸಮಾಚಾರ' ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
ಕ) ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಅರುಣೋದಯದ ನಾಯಕರು
ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ: ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ 'ಕನ್ನಡದ ದೀಪ' ಹಚ್ಚಿದರು.
ಗಳಗನಾಥ ಮತ್ತು ಬಿ. ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ: ಇವರಿಬ್ಬರು ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ, ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಗಳಗನಾಥರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿದವು.
ಶಾಂತಕವಿ: ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದರು.
ಎಂ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ: ಇವರು ಬರೆದ 'ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಹಾರಾಯ' (1915) ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಇದು ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರಿನ ಬದುಕನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
೪. ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳು:
ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಶುರುವಾದವು. ಹಾವನೂರು ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್, ಸಂತ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಆಸ್ಥಾನದ ಕವಿಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿತೆಗಳ ಶೈಲಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಟಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಶಾಕುಂತಲ' ನಾಟಕವು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ 'ಟ್ರ್ಯಾಜೆಡಿ' (ದುರಂತಾಂತ) ಶೈಲಿಯ ನಾಟಕಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯವಾದವು.
೫. ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದ ಮಹತ್ವವೇನು?
ನವೋದಯ ಪೂರ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ 'ತಯಾರಿಯ ಕಾಲ'. 1921ರಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀ ಅವರ 'ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತೆಗಳು' ಬಂದು ಹೊಸಗನ್ನಡದ ನವೋದಯ ಯುಗ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಲು, ಈ ನವೋದಯ ಪೂರ್ವ ಲೇಖಕರು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಗದ್ಯ ಶೈಲಿ, ಭಾಷಾ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೇ ಕಾರಣ. ಇವರು ಭಾಷೆಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ, ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಜೈ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ ಅಥವಾ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕವಿತೆಗಳು ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮುಕ್ತಾಯ:
ನವೋದಯ ಪೂರ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಬೇರುಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಮರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸಿದ ಬೇರುಗಳು ಮಣ್ಣಿನೊಳಗಿರುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡವನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಿ, ಆಧುನಿಕತೆಯತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಆ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಕನ್ನಡಿಗರು ಸದಾ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರಬೇಕು.
ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ:
ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್‌ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ