ಭಾಷೆಯು ಮಾನವನ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಂವಹನ ಸಾಧನ. ಭಾಷೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ರಚನೆ, ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಭಾಷೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಬಹುದು:
೧. ಭಾಷೆಯು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Language is a System)
ಭಾಷೆಯು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ ಶಬ್ದಗಳ ಗುಂಪಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ರಚನೆ.
ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಷೆಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು (Sounds/Phonemes) ಹೊಂದಿದೆ.
ಪದ ರಚನೆ (Morphology):ಧ್ವನಿಗಳು ಸೇರಿ ಪದಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ವಾಕ್ಯ ರಚನೆ (Syntax): ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ವಾಕ್ಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ನಿಯಮಗಳಿವೆ.
೨. ಭಾಷೆಯು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದುದು (Language is Symbolic)
ಭಾಷೆಯು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಅಥವಾ ಭಾವನೆಗೆ ನಾವು ನೀಡುವ 'ಹೆಸರು' ಒಂದು ಸಂಕೇತ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 'ಮರ' ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ (Arbitrary).
೩. ಭಾಷೆಯು ಸಮಾಜದ ಉತ್ಪನ್ನ (Language is Social)
ಭಾಷೆಯು ಹುಟ್ಟುವುದೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಮಾಜದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬದುಕಿದರೆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಭಾಷೆಯು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಾಹಕ. ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಆಚಾರ-ವಿಚಾರ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವು ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾಷೆಯು ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
೪. ಭಾಷೆಯು ಬದಲಾಗುವ ಸ್ವಭಾವದ್ದು (Language is Dynamic/Evolving)
ಯಾವುದೇ ಜೀವಂತ ಭಾಷೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭಾಷೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಪದಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ: ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಹೊಸ ಪದಗಳು ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಪದಗಳ ಬಳಕೆ: ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಹೊಸ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಳೆಗನ್ನಡಕ್ಕೂ ಹೊಸಗನ್ನಡಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಭಾಷೆಯ ಈ ಬದಲಾಗುವ ಗುಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷಿ.
೫. ಭಾಷೆಯು ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾದುದು (Language is Creative/Productive)
ಮಾನವನ ಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಗುಣವೆಂದರೆ, ಸೀಮಿತವಾದ ಧ್ವನಿಗಳು ಅಥವಾ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಾವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹೊಸ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಯಾರೂ ಹೇಳಿರದ ಹೊಸ ವಿಚಾರವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಭಾಷೆಗಿದೆ.
೬. ಭಾಷೆಯು ಮೌಖಿಕ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ
ಮೌಖಿಕ (Spoken): ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಮೌಖಿಕ. ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡಲು ಕಲಿತಿದ್ದು, ಆ ನಂತರ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಲಿಖಿತ (Written): ಭಾಷೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಲಿಖಿತ ರೂಪ ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಭಾಷೆಯ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳು:
1. ರೂಪ (Form): ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ.
2. ಅರ್ಥ (Meaning): ಶಬ್ದಗಳು ಹೊತ್ತಿರುವ ಭಾವನೆ ಅಥವಾ ವಸ್ತು ವಿಷಯ (Semantics).
3. ಬಳಕೆ (Use/Pragmatics): ಯಾವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಯಾರ ಜೊತೆ, ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭಾಷೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲ; ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಚಿಂತನೆ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಪ್ರವಾಹ.
ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ:
ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್‌ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ