ಯುಗಧರ್ಮದ ಭವ್ಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು: ಕುವೆಂಪು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ

 ಯುಗಧರ್ಮದ ಭವ್ಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು: ಕುವೆಂಪು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು (ಕುಪ್ಪಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) ಅವರ ಸ್ಥಾನ ಅನನ್ಯವಾದುದು. ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಹೀಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ವಿಹರಿಸಿದ ಕುವೆಂಪು ಅವರು, ಕಾದಂಬರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು; 'ಕಾನೂರು ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡತಿ' (೧೯೩೬) ಮತ್ತು 'ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು' (೧೯೬೭). ಆದರೆ ಈ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಾಕಾದವು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕೇವಲ ಕಥೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಡೀ ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಬೃಹತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳಾಗಿವೆ.

1. ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿರಾಟ ರೂಪ: ಪರಿಸರವೇ ಕಥಾನಾಯಕ

ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲ ದ್ರವ್ಯವೇ ಪ್ರಕೃತಿ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುವುದೆಂದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದೆಂದೇ ಅರ್ಥ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಕೇವಲ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ (Background) ಬಾರದೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಚಲಿಸುವ, ಮಾತನಾಡಿಸುವ ಒಂದು ವಿರಾಟ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕಾಡಿನ ನಿಗೂಢತೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ: ಕಾನೂರು ಮತ್ತು ಮಲೆಗಳ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, ತೇಗ-ಬೀಟೆ ಮರಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಲರವ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಆರ್ಭಟ ಎಲ್ಲವೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಲೇ ಅದರ ರೌದ್ರಾವತಾರವನ್ನೂ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರತಿಫಲನ: ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಗಿನ ಪ್ರೇಮ, ಕಾಮ, ಕ್ರೌರ್ಯ, ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಋತುಮಾನಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೂವಯ್ಯನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಬೆಟ್ಟ ಸಾಲುಗಳು ಪ್ರೇರಣೆಯಾದರೆ, ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾಡಿನ ಕತ್ತಲು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

 ದಾರ್ಶನಿಕ ಸತ್ಯ: ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ತಾನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಧೂಳಿನ ಕಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟಗಳು ನಮಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

2. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಕ್ರೌರ್ಯ

ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆರಾಧಕರಲ್ಲ, ಅವರು ಸಮಾಜದ ಕಟು ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕರು. ಅಂದಿನ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಗ್ಗಡೆ ತನ ಮತ್ತು ಜಮೀನ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ಹೇಗೆ ನುಜ್ಜುಗುಜ್ಜು ಮಾಡಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತವೆ.

ಅಧಿಕಾರದ ಮದ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆ: 'ಕಾನೂರು ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡತಿ'ಯ ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಪಾತ್ರವು ಅಹಂಕಾರ, ಹಠಮಾರಿ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕೇವಲ ಭೋಗದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡುವ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಅಧಿಕಾರದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಕಾಮ ಇಡೀ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿನಾಶದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಎಳೆ.

ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹೋರಾಟ: ಸುಬ್ಬಮ್ಮನ ಪಾತ್ರವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಬಂಧಿತಳಾಗಲು ಒಪ್ಪದ ಅವಳು, ತನ್ನದೇ ಆದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಬಂಡಾಯ ಮತ್ತು ಅಧಃಪತನ ಎರಡೂ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

3. ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಉದಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಆಲೋಚನೆಗಳು

ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ' ಮತ್ತು 'ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ' ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂದಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ದೆವ್ವ-ಭೂತಗಳ ಭಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಕುವೆಂಪು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹೂವಯ್ಯ - ಹೊಸ ಜಗತ್ತಿನ ವಕ್ತಾರ: ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಮರಳುವ ಹೂವಯ್ಯನ ಪಾತ್ರ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ವೈಚಾರಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಆತ ಹಳ್ಳಿಯ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೂವಯ್ಯ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ನಡುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರೇಮವು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರದೆ, ಅದೊಂದು ಸಾತ್ವಿಕ ಪ್ರೇಮದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ಅನಾವರಣ: ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನ ಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂತ್ರ-ತಂತ್ರಗಳು, ಮಾರಿ ಹಬ್ಬದ ಬಲಿ ಪದ್ಧತಿ, ಭೂತಾರಾಧನೆಯ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದ್ದ ಭಯದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಾದದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕುವೆಂಪು ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

4. 'ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು': ನೂರಾರು ತೊರೆಗಳ ಮಹಾಸಾಗರ

'ಕಾನೂರು ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡತಿ'ಗಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕೃತಿ 'ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು'. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಾಯಕ ಅಥವಾ ನಾಯಕಿ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ನೂರಾರು ಪಾತ್ರಗಳೇ ಕಾದಂಬರಿಯ ಜೀವಾಳ.

ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳು: ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಒಕ್ಕಲಿಗರು, ಹೆಗ್ಗಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಳಜಾತಿಯ ಹರಿಜನರು, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬದುಕಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಮತಾಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಹಳ್ಳಿಗರ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪಾಪ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆ: ಕುವೆಂಪು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆಟ್ಟವರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಳ್ಳೆಯವರಲ್ಲ. ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುಟ್ಟಯ್ಯ, ತಿಮ್ಮಿ, ಐತ, ಪೀಂಚಲು ಮುಂತಾದ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. "ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರು, ಎಲ್ಲರೂ ಪರತಂತ್ರರು" ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸೂತ್ರ ಬದುಕಿನ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

5. ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದಾಖಲೀಕರಣ

ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಭಾಷೆ ದ್ವಿಮುಖವಾದದ್ದು. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವಾಗ ಅವರ ಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭೂಯಿಷ್ಠವಾಗಿ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಭವ್ಯವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪಾತ್ರಗಳು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅಪ್ಪಟ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಸೊಗಡಿನ ಉಪಭಾಷೆ (Dialect) ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

 ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಬೇಟೆಯ ಪದ್ಧತಿ, ಮದುವೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗಳು, ಗಾದೆ ಮಾತುಗಳು, ಲಾವಣಿಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅಮರವಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಇಡೀ ತಲೆಮಾರಿನ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ: ಜಾಗತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ದರ್ಶನ

ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಓದು ಕೇವಲ ರಂಜನೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ದರ್ಶನ. ರಷ್ಯಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತಿ ಲಿಯೋ ಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್ ಅವರ 'ವಾರ್ ಆಂಡ್ ಪೀಸ್' (War and Peace) ಕೃತಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಭವ್ಯತೆ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕೃತಿಗಳಿಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಗಿನ ಪಶುತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದು ಆತನನ್ನು ದೈವತ್ವದತ್ತ, ವಿಶ್ವಮಾನವತ್ವದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದೇ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಅಂತಿಮ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ದಶಕಗಳು ಕಳೆದರೂ, ಇಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಓದುಗನಿಗೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕನ್ನು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇವೆ.

                                    ಕುವೆಂಪು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ, 

                                     ಸಂಸ್ಥಾಪಕ,

                                   ಲೋಕಯ್ಯ ಕಾಡದೇವರಮಠ