ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಯುಗ

                                ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಯುಗ

    ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಯುಗವೂ ಒಂದು. ಹರಿಹರ ಯುಗದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ನಡುಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉದಯದವರೆಗೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ, ಚಾಮರಸ, ಪುರಂದರದಾಸ, ಕನಕದಾಸ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ, ಷಡಕ್ಷರದೇವ, ಕೆಂಪ ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಮುದ್ದಣ್ಣ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭಾವ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಷ್ಟೇ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದವು. ಜೈನ, ವೀರಶೈವ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕವಿಗಳು ಚಂಪೂ, ಷಟ್ಪದಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಗತ್ಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಸಾಂಗತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮೆರುಗು ನೀಡಿತು. ಇಡೀ ಯುಗದ ಮೇಲೆ ಮಹಾಕವಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದಂತ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಯುಗ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

1. ಮಹಾಕವಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ (15ನೆಯ ಶತಮಾನ)

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಅಪ್ರತಿಮ ಮತ್ತು ಬಹುಜನಪ್ರಿಯ ಕವಿ. ಇವನು ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ ಕೃತಿಯು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ, ಕನ್ನಡ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಗದುಗಿನ ಭಾರತ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಇದು ಇವನ ಏಕೈಕ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕೀರ್ತಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಜರಾಮರವಾಗಿರಲು ಈ ಕೃತಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.

ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಮೂಲ ಹೆಸರು ನಾರಣಪ್ಪ ಅಥವಾ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ. ಇವನ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ, ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾಗಿ 15ನೆಯ ಶತಮಾನವನ್ನು ಇವನ ಕಾಲವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಳಿವಾಡದ ಶ್ಯಾನುಭೋಗರ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವನು ಭಾಗವತ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು. ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣನ ಪರಮ ಭಕ್ತನಾದ ಇವನು, ತನ್ನನ್ನು ಆ ದೈವದ ಪ್ರೇಮ ಕಿಂಕರನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಕಾವ್ಯದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:

ತಿಳಿಯ ಹೇಳುವೆ ಕೃಷ್ಣ ಕಥೆಯ ಇಳೆಯ ಜಾಣರು ಮೆಚ್ಚುವಂದದಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಿಗೆ ಮಹಾಭಾರತವೆಂದರೆ ಅದು ಕೃಷ್ಣನ ಕಥೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇಡೀ ಕಾವ್ಯ ಕೃಷ್ಣಮಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವೀರರಸ, ವೇದಸಾರ, ತತ್ವವಿಚಾರ, ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಶೃಂಗಾರ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳು ಹಿತಮಿತವಾಗಿ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಂಡಿತರವರೆಗೆ, ಅರಸರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಯೋಗಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಸ್ವಾದ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ:

ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಲೆ, ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುವ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಭಾಷೆ ದೇಸಿಯ ಸೊಗಡಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಇವನು ಸಿದ್ಧಹಸ್ತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇವನಿಗೆ ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂಬ ಬಿರುದಿದೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಬಂಗಾರದ ಕಳಶ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ದರ್ಶನ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ ಶಕ್ತಿ

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ 'ಲಿಪಿಕಾರ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ' ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಒಬ್ಬ ಮಹಾಕವಿಯು ತನ್ನ ದರ್ಶನ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕೇವಲ ಬರಹಗಾರನನ್ನಾಗಿ (ಲಿಪಿಕಾರ) ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮೂಡಿಬರಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರತಿ ನಿರ್ಮಾಣ

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಆಧಾರ ವ್ಯಾಸ ಭಾರತವೇ ಆದರೂ, ಇದು ಅದರ ಕೇವಲ ಅನುವಾದವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ರೂಪಾಂತರವಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ. ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ವ್ಯಾಸ ಭಾರತದ ಸರಳಾನುವಾದವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಳೆಯುಳ್ಳ ಒಂದು 'ಪ್ರತಿ ನಿರ್ಮಾಣ'. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ದೈತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಭೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗಾಢವಾಗಿ ಮಿಂಚಿದೆ.

ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಿಗೆ ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರವೆಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ. ಕಾವ್ಯದ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಿದ್ಧಹಸ್ತ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು 'ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ ಜೀವಂತವಾದ ಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಕಾವ್ಯದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸ ಭಾರತವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ತಂದವರಲ್ಲಿ ಪಂಪನ ನಂತರ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷತೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

ಕೃಷ್ಣನೇ ಕಥಾನಾಯಕ: ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಕಥೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ಕವಿ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು "ಕೃಷ್ಣ ಕಥೆ"ಎಂದೇ ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾನೆ.

ಅನುಪಮ ಶೈಲಿ: 'ಪದವಿಟ್ಟಳುಪದವೊಂದಗ್ಗಳಿಕೆ' ಎಂಬಂತೆ ಇವನ ಶೈಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸತ್ವಶಾಲಿಯಾದದ್ದು. ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಕೃತಿಗೆ ಧಾರೆಯೆರೆದ ಮಹಾಕವಿ ಇವನು.

ವೇದವ್ಯಾಸರ ಸ್ಮರಣೆ: ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೇದವ್ಯಾಸರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುವ ಇವನು, ವ್ಯಾಸರ ಪ್ರೇಮ ಕುವರನಾಗಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಕಾವ್ಯದ ಹಿರಿಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ:

    "ಅರಸುಗಳಿಗಿದು ವೀರ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಪರಮವೇದದ ಸಾರ"

ಇದರರ್ಥ, ಈ ಕಾವ್ಯವು ವೀರರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ವೀರಗಾಥೆಯೂ ಹೌದು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ವೇದದ ಸಾರವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುವ ತತ್ವಗ್ರಂಥವೂ ಹೌದು. ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಇದು ಕಾಮಧೇನುವಿನಂತೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಕಲಿತವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಗುರುವಿನಂತಿದೆ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಸಘಟ್ಟಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಅಕ್ಷಯ ಪ್ರಸಂಗ' ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾರಸ್ಯಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು. ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾವ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣದ ಅದ್ಭುತ ಕೌಶಲ ನಮಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಬಂಗಾರದ ಕಳಶವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದೆ.