ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕೆಲ ಕವನಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ

    

    

1. ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ : ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆ 

ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ' ಕವನವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಈ ಕವಿತೆಯು ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಏಕೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪರಮೋಚ್ಛ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕವನದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿಮರ್ಶೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:

    ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಏಕತೆ ಈ ಕವನದ  ಮೂಲ ಆಶಯ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ಕವನದ ಮೂಲಕ "ಕರ್ನಾಟಕ" ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನ ತುಣುಕಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡಿಗರು ಭಾಷೆ, ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿರಬಾರದು; ನಾವೆಲ್ಲರೂ "ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ" ಎಂಬ ಮಹೋನ್ನತ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಳಕಳಿ.

    ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ಗಡಿ ಮೀರಿದವರು ಕುವೆಂಪು. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ  ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಕಿದ ಕೃತಕ ಗಡಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಬಸವಣ್ಣ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರಂತಹ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚೈತನ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಬಡಿದೆಚ್ಚರಿಸಿದವರು ಕುವೆಂಪು.

ಕವಿ ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಹೊಯ್ಸಳ", "ಕದಂಬ", "ವಿಜಯನಗರ"ದ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಲಗಿರುವ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮರೆತು ಅನಾಥರಂತೆ ವರ್ತಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಂದೇಶ.

     ಕುವೆಂಪು ಅವರದು ಅಪಾರ ಭಾಷಾಪ್ರೇಮ ಹಾಗೂ ಅನನ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ. "ಕನ್ನಡ ಎನೆ ಕುಣಿದಾಡುವುದೆನ್ನದೆ, ಕನ್ನಡ ಎನೆ ಕಿವಿ ನಿಮಿರುವುದು" ಎಂಬಂತಹ ಸಾಲುಗಳು (ಇವೇ ಕವನದ ಭಾವಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದವು) ಕವಿಯ ಕನ್ನಡ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲ್ಪನೆ ಸಂಕುಚಿತವಾದುದಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಳಿಗೆಯು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಏಳಿಗೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ.

    ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಶೈಲಿ ತುಂಬಾ ಅನನ್ಯವಾದದು; ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಯಾದುದು. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಓಜಸ್ಸು  ಇದೆ. ಶಬ್ದಗಳ ಆಯ್ಕೆಯು ಕವಿತೆಗೆ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. "ಜಯ ಹೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ" ಎಂಬ ಉದಾತ್ತ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ.

ಸಮಾರೋಪ: ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ' ಕವನವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಏಕೀಕರಣದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡಿಗರು ಜಾತಿ, ಮತ, ಭೇದಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಒಂದಾಗಿ ಬಾಳಬೇಕು ಎಂಬ 'ವಿಶ್ವಮಾನವ' ಸಂದೇಶದ ಬೀಜಗಳು ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವುದನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ: ಈ ಕವನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವ ಒಂದು "ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ"ಯಂತಿದೆ.

2. ಯಾವ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು ಹೇಳಿದರೇನು? - ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆ 

    ಕುವೆಂಪು ಅವರ "ಯಾವ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು ಹೇಳಿದರೇನು?" ಕವನವು ಕನ್ನಡ ವೈಚಾರಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖರ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಕೇವಲ ಕವಿತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಂದಾಚಾರದ ಸಂಕೋಲೆಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, 'ವಿಶ್ವಮಾನವ'ನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಕವನದ ಸವಿಸ್ತಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:

    ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ವಿಜಯ ಈ ಕವನದ ಕೇಂದ್ರ ಆಶಯ.ಈ ಕವನದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ 'ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಮನುಷ್ಯ ದೊಡ್ಡವನು' ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು. ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮನುಕುಲದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಬದಲು, ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾದ 'ಮನುಷ್ಯಧರ್ಮ'ವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಆಶಯ.

೨. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳು

    ಕುವೆಂಪು ಅವರದು ಅಪ್ಪಟ ವೈಚಾರಿಕ   ಮನೋಭಾವದ ಬಂಡಾಯ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಇಲ್ಲಿ  ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. "ಯಾವ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರವೇನು ಹೇಳಿದರೇನು?" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬಂಡಾಯವಿದೆ. ಋಷಿಗಳು ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬರೆದ ನಿಯಮಗಳು ಇಂದಿನ ಬದಲಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ 'ಅಂತರಾತ್ಮದ ಧ್ವನಿ' ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

  ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟವರು ಕುವೆಂಪು.ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ  ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ಪಂಚಮ (ದಲಿತ) ಮಗುವಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ 'ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆ'ಯೆಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲ್ಪನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ 'ಜೀವ ಉಳಿಸುವ' ಮಾನವೀಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ಜೀವಕ್ಕಿಂತ ಮಡಿ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಅಂಧಕಾರ ಎಂದು ಕುವೆಂಪು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ.

    ಈ ಕವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಧರ್ಮದ ಪುನರ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆದವರು ಕುವೆಂಪು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಎಂದರೆ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಸೀದಿ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿರುವುದಲ್ಲ. ಬಾಯಾರಿದವನಿಗೆ ನೀರು ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುವುದು ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ. ಇಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕರ್ಮಕಾಂಡಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, 'ಸಹಜ ಪ್ರೇಮ' ಮತ್ತು 'ಸಹಾನುಭೂತಿ'ಯ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

    ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸ್ವರ್ಗ - ನರಕಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಸಹಿತ ಅಷ್ಟೇ ವೈಚಾರಿಕವಾದುದು.  ಸ್ವರ್ಗ-ನರಕಗಳ ಭಯದಿಂದ ಜನತೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಜನರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು 'ಸ್ವರ್ಗ' ಮತ್ತು 'ನರಕ'ದ ಭಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಸತ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ ನರಕದ ಭಯವೇಕೆ?" ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ನರಕ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳು. ಸ್ವಂತ ವಿವೇಕ ಬಳಸಿ ಬದುಕುವುದೇ ಪರಮ ಸುಖ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ನಿಲುವು.

ಈ ಕವನದ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: 

 * ವೈಚಾರಿಕತೆ: ಈ ಕವನವು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.

 * ಬಂಡಾಯ: ಮನುಷ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ದಿಕ್ಕರಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ.

 * ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯ: "ನಿನಗೆ ನೀನೇ ಮನು" ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ಕವನದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ 'ವಿಚಾರಕ್ರಾಂತಿ'ಯ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಇದು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ.

   "ಎದೆಯ ಧ್ವನಿಯೇ ಧರ್ಮದ ನಿಧಿ; ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವೇ ನಿನಗೆ ವಿಧಿ"ಎನ್ನುವ ಸಾಲುಗಳು ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿವೆ.