ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತನ ಕೃತಿಯ ವಿಮರ್ಶೆ

        ಚಿತ್ರಕೃಪೆ 

 ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ(ಕ್ರಿ. ಶ 929)

ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೨೦ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿದ ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು. ಇವನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ

ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯನು ಬರೆದ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

೧. ಮೊದಲ ಗದ್ಯ ಕೃತಿ: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಗ್ರಂಥ ಇದು.

೨. ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ: ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಉಪಸರ್ಗಕೇವಲಿಗಳ ಕಥೆಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈನ ಧರ್ಮದ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಮತ್ತು ಮಹಾಪುರುಷರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರು ಪಡೆದ ಮೋಕ್ಷದ ಕುರಿತು ಈ ಕಥೆಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

೩. ಮೂಲ ಆಧಾರ: ಈ ಗ್ರಂಥವು ಶಿವಾರ್ಯ ಎಂಬುವವರು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಭಗವತೀ ಆರಾಧನಾ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

೪. ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ: ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯು ಹಳೆಗನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದರ ನಿರೂಪಣಾ ಶೈಲಿ ಬಹಳ ಆಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆ ಸರಳವಾಗಿದ್ದು, ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

೫. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ: ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ರಾಜ್ಯಭಾರ, ಯುದ್ಧಗಳು, ಹಬ್ಬಹರಿದಿನಗಳು, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಜನರ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆ.

ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯನು ಈ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತಾಯಿಬೇರು ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ.

2. ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದ ಚಿತ್ರಣ 

  ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯನ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥವಲ್ಲ, ಅದು ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಂದಿನ ಜೀವನದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಸ್ತರಗಳ ಪರಿಚಯ ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ವಿಂಗಡನೆಗಳಿದ್ದವು. ರಾಜರು ಮತ್ತು ಸಾಮಂತರು ಸಮಾಜದ ಉನ್ನತ ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ರೈತರು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು.

ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ

ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ಧತಿಯು ಅಂದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ತಂದೆಯು ಕುಟುಂಬದ ಯಜಮಾನನಾಗಿದ್ದನು. ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವವಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿರುವುದು, ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪತಿವ್ರತಾ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಸಾಧ್ವಿಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಗಳು

ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಸುಬಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಹಳ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಿ ಅಥವಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವರ್ಗದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಬರುತ್ತವೆ. ಇವರು ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡಿ ದೂರದ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನೇಕಾರಿಕೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಲೋಹದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.

ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ

ಜನರು ಸರಳ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವರ್ಗ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಶಾಲಿನ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದವರು ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು

ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಮೇಲೆ ಜನರಿಗೆ ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತಿ ಬಂದಾಗ ಜನರು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಸನ್ಯಾಸತ್ವ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತದ ಮೂಲಕ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಬಸದಿಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳಾಗಿರದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ಮನೋರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳು

ಜನರ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ ನಾಟಕಗಳು, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ಏರ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯವಿತ್ತು.

ಹೀಗೆ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯು ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿಯೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಆಕರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.